Gazetecilik mesleği, her gün dünyanın dört bir yanından haberleri kamuoyuna sunmak için çalışan profesyoneller için oldukça zorlu bir yolculuk.
Özellikle SEO değeri gereği birçok gazeteci wellbeing ve benzeri hususlarla ilgili çok sayıda haber yapıyor olmalı. Peki gazeteciler kendi iyilik hâlleri ve esenlikleri için ne yapıyorlar?
Günlük hayatlarında gazeteciler, stresli ve travmatik olaylarla sürekli olarak karşı karşıya kalıyorlar. Ancak gazetecilerin de mental ve fiziksel sağlıklarını korumaları, sürdürülebilir bir meslek yaşamı ve kaliteli haber üretimi için elzem.
O yüzden bu yazıda gazeteciler için Columbia Üniversitesi Dart Gazetecilik ve Travma Merkezi Araştırma Direktörü Dr. Elana Newman’ın önerilerini derledim.
Gazetecilik ve travma: Bir gerçeklik
Araştırmalar, gazetecilik mesleğinin mental sağlık üzerinde ciddi etkileri olduğunu gösteriyor.
Gazeteciler, savaş, doğal afetler, şiddet olayları gibi travmatik olayları yerinde izlerken, aynı zamanda kişisel stres ve travma deneyimlerini de kaçınılmaz olarak yaşıyorlar.
Söz konusu krizler olduğunda gazeteciler ilk müdahale ekiplerinin bir parçası olurlar ve bu durum onların travmaya maruz kalma riskini artırır. Özellikle son yıllarda artan toplu silahlı saldırılar ve COVID-19 pandemisi gibi küresel krizler, gazetecilerin mental sağlığını daha da zorlamıştır. Hatay Depremi ve benzeri yakın zamanda yaşanan doğal afetleri anımsayın, birçok gazeteci yaşadıkları tükenmişliği depremden bir süre sonra açık bir şekilde paylaşmaya başlamıştı. Kamuya açık paylaşım yapmayanlarsa arkadaş sohbetlerinde ve benzeri ortamlarda sık sık ne kadar yoğun şekilde etkilendiklerini ifade ettiler.
Mental sağlığı koruma stratejileri
Gazetecilerin mental sağlıklarını korumak için uygulayabilecekleri çeşitli stratejiler bulunuyor. Dr. Newman’ın önerilerinin bazıları şöyle:
- Nefes Alın ve Rahatlayın: Stresli anlarda nefes almayı hatırlamak, basit ama etkili bir rahatlama tekniğidir.
- Küçük Molalar Verin: Çalışma gününüz boyunca küçük molalar vermek, odaklanmayı artırır. Bir fincan çay ya da kahve almak, kısa bir yürüyüş yapmak bu molalar için iyi birer seçenektir.
- Büyük Haberlerden Sonra Büyük Molalar Verin: Büyük ve yoğun haberlerin ardından bir gün izin almak, stres seviyesini azaltmada etkili olabilir.
- Görev ve Amacınızı Hatırlayın: Kendinize işinizi neden yaptığınızı hatırlatan kısa bir misyon bildirisi yazın ve bunu sık sık görebileceğiniz bir yere asın.
- Gününüzü Bitirme Ritüelleri Oluşturun: Pandemi döneminde iş ve özel yaşam arasındaki sınırların bulanıklaşması, günlük ritüeller oluşturmayı daha önemli hâle getirdi. İş gününüzün sonunda bilgisayarınızı kapatın, belki bir mum yakın ya da duş alın.
- İyi Uyku Düzeni: Her gün aynı saatte yatmak ve kalkmak, elektronik cihazları yatak odasından çıkarmak, büyük yemeklerden ve alkol/kafeinden kaçınmak gibi uyku hijyeni uygulamaları önemlidir.
- E-postadan Uzak Durun: Mümkün olduğunda e-postalardan uzak durun ve teknolojiye karşı bağımlılığı azaltın.
- Zor Hikâyelere Mental Olarak Hazırlanın: Zor bir haber üzerinde çalışırken, sizi neyin zorlayacağını önceden düşünün ve bununla başa çıkmak için bir plan yapın.
Direnç ve topluluk oluşturma
Direnç, gazetecilik mesleğinde ayakta kalmanın anahtarıdır. Dr. Newman’ın belirttiği gibi, yapılan işin önemini hatırlamak ve sürekli olarak bunun farkında olmak, gazetecilerin dirençli kalmasına yardımcı olur. İşte direnç oluşturma yolları:
- Destekleyici Bir Topluluk Oluşturun: Hem iş yerinde meslektaşlarınızla hem de evde aile ve arkadaşlarınızla destekleyici bir topluluk oluşturun.
- Duygusal Destek Verin: Destek vermek, almak kadar direnç oluşturmak için etkilidir. Meslektaşlarınıza nasıl olduklarını sorun ve yardıma ihtiyacı olanlara destek olun.
- İyi İşler Yapın: Etik olmak, dirençli olmanın bir işaretidir.
- İyimserlik Geliştirin: Gazeteciler genellikle şüpheci olsalar da, şüphecilik ve iyimserlik bir arada var olabilir.
- Minnettarlık Günlüğü Tutun: Her gün sonunda minnettar olduğunuz iki şeyi yazın.
Yardım alma ve profesyonel destek
Eğer görevinizi yerine getiremiyor, sürekli gergin hissediyor ya da kaynaklarınıza karşı duygusal olarak hissizleşiyorsanız, bir mental sağlık profesyonelinden yardım almanız gerekebilir. Birçok medya destek organizasyonu bu alanda ücretsiz çalışmalar yürütüyor. Yine bazı kamu kuruluşları da topluma yönelik ücretsiz destek programları açabiliyorlar.
Netice olarak gazetecilik, önemli ve etkili bir meslek. Ancak bu meslek, özellikle alanda çalışanlar için bir mental dayanıklılık ve sağlık gerektiriyor.
Tüm bu şartlar altında yalnızca kendi sağlıklarını koruyan gazeteciler, daha sürdürülebilir bir meslek yaşamı ve daha kaliteli haber üretimi gerçekleştirebilirler. Yukarıda bahsedilen stratejiler ve kaynaklar, gazetecilerin bu zorlu yolda daha güçlü ve sağlıklı kalmalarına yardımcı olabilir. İlk bakışta önyargılı olanlar için “kişisel gelişim anlatısı” gibi görünebilecek önerilerin uzun vadede size faydalı olma ihtimalini es geçmemek gerekiyor.
