Hava tahminlerini sunmak bir bilim mi?

Atmosfer bilimi anlam─▒na gelen meteoroloji, y├╝zy─▒llard─▒r insanlar─▒n hayat─▒n─▒ kolayla┼čt─▒r─▒yor. G├╝ne ba┼člamadan ├Ânce veya ileri tarihteki bir etkinli─či planlarken ilk yap─▒lan ┼čey hava durumunu kontrol etmek oluyor. Atmosferde meydana gelen fiziksel olaylar─▒n d├╝nyaya yans─▒mas─▒n─▒n yorumlanmas─▒ ise hayat kurtar─▒c─▒ bile olabiliyor. Peki, hava tahminlerinin ard─▒nda nas─▒l bir emek yat─▒yor?

Meteoroloji habercili─či nedir? Bu alan teknoloji, mobil uygulama ve benzeri geli┼čmelerden nas─▒l etkilendi? Hava tahminlerinin b├╝ltenlerde izlenme oranlar─▒ nas─▒l oluyor? Bu haberleri hep meteoroloji m├╝hendisleri mi sunuyor? Gazeteciler yapamaz m─▒? NTV Meteoroloji ┼×efi G├Âkhan Abur ve CNN T├ťRK TV Meteoroloji Edit├Âr├╝ B├╝nyamin S├╝rmeli cevapl─▒yor.

G├Âkhan Abur

─░stanbul Teknik ├ťniversitesi Meteoroloji Y├╝ksek M├╝hendisli─či mezunu G├Âkhan Abur, 2002 y─▒l─▒na kadar Kandilli rasathanesinde ├žal─▒┼čm─▒┼č. 1983 y─▒l─▒nda ba┼člad─▒─č─▒ denizcilik meteorolojisi e─čitimini ├╝niversite ve y├╝ksek okullarda ├Â─čretim g├Ârevlisi olarak s├╝rd├╝r├╝yor. 2004 y─▒l─▒nda bir program i├žin davet edildi─či NTVÔÇÖde hava durumu sunmas─▒ teklif edilmi┼č. ├çekim tekniklerini ├Â─črendikten sonra Eyl├╝l 2004ÔÇÖte ba┼člad─▒─č─▒ meteoroloji edit├Âr ve sunuculu─čuna h├ólen devam ediyor.┬á

ÔÇťMeteoroloji atmosferde meydana gelen fiziksel olaylar─▒n yerk├╝re ve ├╝zerinde ya┼čayan canl─▒lara etkisini inceleyen bilim dal─▒d─▒r. Bu nedenle yaln─▒zca hava tahminleri ile ilgilenmez. Bug├╝n meteoroloji m├╝hendisleri 18 de─či┼čik alanda ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor. Yaz─▒l─▒ ve g├Ârsel medyada haber yapmak veya sunmak isteyenlerin do─čru haber verebilmeleri bu konular─▒ ne kadar bildiklerine ba─čl─▒d─▒r,ÔÇŁ diye a├ž─▒kl─▒yor Abur.

Abur s├Âzlerine ┼č├Âyle devam ediyor: ÔÇťBilim ve teknolojinin h─▒zl─▒ geli┼čimi, internet ile bir├žok ├Âl├ž├╝m ve bilgiye ula┼čabilmenin yan─▒ s─▒ra meteorolojik radar ve uydular─▒n geli┼čimi, tahminlerin daha do─čru yap─▒lmas─▒na yard─▒mc─▒ oluyor. Orta ve uzun vadeli tahminler i├žin geli┼čtirilen meteorolojik modeller tahmincilerin i┼čini daha da kolayla┼čt─▒r─▒yor. B├╝t├╝n mesele bu ├Âl├ž├╝m ve de─čerlendirmeleri do─čru kullanabilmek. Bunu da en iyi yapabilecek olanlar bu konuda uzmanla┼čan meteoroloji m├╝hendisleridir. Yaz─▒l─▒ ve g├Ârsel medyan─▒n genel izlenilirli─činden ba─č─▒ms─▒z olarak; meteoroloji tahminlerinin do─črulu─ču ve tutarl─▒l─▒─č─▒ artt─▒k├ža daha ├žok tercih edilir diye d├╝┼č├╝n├╝yorum.ÔÇŁ

Haber kanallar─▒n─▒n bir├žo─čunun meteoroloji m├╝hendisi ├žal─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ belirten Abur, ÔÇťGazeteci hava durumu sunuculu─ču yapamaz diye bir ┼čey yok, dedi─čim gibi bu bir tercih. Yani hukuk konusunda ekonomist konu┼čursa ne kadar g├╝venilir olursa bu da o kadar olur. Aradaki fark, spikerler hava raporunu DM─░ÔÇÖden al─▒p aynen vermek zorunda, yorum yapamaz, fakat m├╝hendisler tahmin ve yorum yapabilirler,ÔÇŁ diye kaydetti.

B├╝nyamin S├╝rmeli

B├╝nyamin S├╝rmeli bu alanda ├žal─▒┼čmaya radyo ile ba┼člam─▒┼č. ├ťniversitenin ikinci s─▒n─▒f─▒nda, hen├╝z hava tahmin dersleri yeni ba┼člam─▒┼čken hava tahminlerine merak─▒ oldu─čunu fark etmi┼č. Radyo Klass ve Number1 FM’de hava tahminlerini anlatmaya ba┼člam─▒┼č. Haber kanallar─▒nda kendisini takip eden bir televizyoncu arac─▒l─▒─č─▒yla CNN T├ťRK’te ├žal─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼č. Bir y─▒l boyunca hem televizyonu hem ├╝niversiteyi beraber y├╝r├╝ten S├╝rmeli, hem havan─▒n tahmini ile hem de grafikleriyle ilgilenerek i┼čin mutfa─č─▒nda yer alm─▒┼č. Televizyonda montaj, seslendirme, yay─▒n, edit├Ârl├╝k gibi zanaatleri ├Â─črenmi┼č. 2000 y─▒l─▒n─▒n ilk yar─▒s─▒nda da hafta sonlar─▒ haber b├╝ltenlerinin i├žerisinde s─▒ra d─▒┼č─▒ bir hava durumu beklendi─činde, neler olaca─č─▒n─▒ anlatmaya ba┼člam─▒┼č. 2000’lerin ba┼č─▒ndan beri hem Radyo Power FM hem de CNN T├ťRKÔÇÖte ├žal─▒┼čmaya devam ediyor. Ayr─▒ca 2016 y─▒l─▒nda S├╝rmeli’nin iklim de─či┼čikli─čini ve do─čay─▒ konu alan makalelerden olu┼čan Mavi Misket adl─▒ kitab─▒ yay─▒nland─▒.

B├╝nyamin S├╝rmeli, ÔÇťBiz haberci de─čiliz biz meteorolo─čuz. Dolay─▒s─▒yla biz bilimi, hava tahmini ile alakal─▒ bilgileri veriyoruz. Yani bir televizyonun i├žerisinde hem hava tahminini ├╝retiyoruz hem bunu bir televizyoncu dili ile sunuyoruz; ayn─▒ zamanda s─▒ra d─▒┼č─▒ durumlarda da meteorolojik yorumlar yap─▒yoruz. Fakat bir yerde bir sel olduysa o sel sonras─▒ndaki haberin takibini biz yapm─▒yoruz,ÔÇŁ diyor.

Teknolojinin geli┼čmesi ile her alan─▒n dijitale kayd─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen S├╝rmeli konvansiyonel medyan─▒n her zaman bir referans arac─▒ olarak kald─▒─č─▒n─▒ belirtiyor: ÔÇť─░nsanlar dijitalde kar haberi g├Ârd├╝klerinde televizyonda ne diyorlar, hava durumu b├╝lteni ne diyor diye kontrol ediyor. Dolay─▒s─▒yla haberin dijitalle┼čmesi televizyona olan ilgiyi geni┼čletmi┼č durumda. Yani insanlar hava durumuna bu platformlar sayesinde daha kolay ula┼č─▒r hale geldi.ÔÇŁ

B├╝nyamin S├╝rmeli: Hava tahminlerinin b├╝ltenlerde izlenme oranlar─▒ daha y├╝ksek, reklam verenler takip ediyor. Tweet'le

Dakikal─▒k izlenme oran─▒ ├Âl├ž├╝mleri e─člence kanallar─▒nda yap─▒l─▒rken, tematik kanallar olan haber, ekonomi, spor kanallar─▒nda ├Âl├ž├╝mlerin 15’er dakikal─▒k yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ belirten S├╝rmeli, dijital uygulamalarda farkl─▒ ├Âl├ž├╝tler olabilse de kitleler farkl─▒ oldu─ču i├žin dijital verilerin konvansiyonele uygulanamayaca─č─▒n─▒ ekliyor. Hava durumu b├╝ltenlerinin ├╝├ž, d├Ârt ya da be┼č dakikal─▒k programlar oldu─ču i├žin genellikle bu 15 dakikal─▒k dilim i├žerisinde k─▒smen yakalanabildi─čini, o nedenle reyting anlam─▒nda de─čil ama pazar ara┼čt─▒rmalar─▒nda etkili oldu─čunu s├Âyl├╝yor S├╝rmeli: “├ľzellikle reklam verenler bu konuda ara┼čt─▒rma yapt─▒klar─▒ i├žin genellikle reytingleri, izlenme oranlar─▒n─▒, bilinirli─či ya da takibi daha iyi yakal─▒yor. D─▒┼čar─▒da hangi kanal─▒n hava durumu daha ├žok konu┼čuluyor? Hangi ki┼činin veya kanal─▒n sundu─ču hava durumu daha ├žok ilgi ├žekiyor? S─▒ra d─▒┼č─▒ hava olaylar─▒nda sizin kanal─▒n─▒z izlenme oran─▒ bak─▒m─▒ndan ├Ân plana ├ž─▒k─▒yor mu, bu daha belirleyici oluyor. ├ľrne─čin zay─▒f bir ku┼ča─č─▒n 15 dakikal─▒k dilimi i├žerisinde yer al─▒yorsa d├╝┼č├╝k bir reyting gibi alg─▒lanabilir ama ilgi g├Âren ya da o g├╝n ├Ânemli bir haber g├╝ndemi varsa onun arkas─▒nda ya da ├Ân├╝nde yer al─▒yorsa i┼čte o zaman ├žok y├╝ksek bir izlenme de alg─▒lanabilir. Bu daha ├žok reklam verenlerin takip etti─či, d─▒┼čar─▒da hava durumlar─▒n─▒n takibi konu┼čulmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan ve bilinirlik a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirildi─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum.ÔÇŁ

B├╝nyamin S├╝rmeli: Yasa gere─či hava durumunu sunan ki┼či meteorolog olmak zorunda. Tweet'le

S├╝rmeli, ÔÇť┼×u anda yasa gere─či hava durumunu sunan ki┼či meteorolog olmak zorunda. Bizde meteoroloji m├╝hendisi deniyor. Yasal olarak b├Âyle ama bu b├Âyle olmayabilir yani sunucu, manken ya da gazeteci bunu sunabilir. Ama bunu sunarken bir yorum yapamaz yani Devlet Meteoroloji ─░┼čleri Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝’n├╝n raporunu komple okumak zorunda. ├ç├╝nk├╝ bu bir bilim. Hani ‘Bir haberci bir kardiyolog gibi oturup kalp program─▒ yapamaz m─▒ ya da kalp program─▒nda konuk olamaz m─▒?’ demek gibi bir ┼čey bu, ya da botanik├ži, biyolog veya jeolog gibi. Yani bu bir bilim, o nedenle bunu bir gazetecinin yapmas─▒ m├╝mk├╝n de─čil. Haber toplar, s─▒ra d─▒┼č─▒ hava olaylar─▒n─▒ verir ama i┼čin bilim k─▒sm─▒nda olamaz,ÔÇŁ diyerek s├Âzlerini tamamlad─▒.

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
─░lginizi ├žekebilir