Blockchain, yeni neslin beklentileri, yerel reklamlar

NewsLabTurkey Ne OkuyorÔÇÖdan Herkese Merhaba!

ÔÇťNe OkudukÔÇŁ b├Âl├╝m├╝m├╝zde YemenÔÇÖdeki sava┼č─▒n neden yeterince haberle┼čtirilemedi─činden 35 ya┼č alt─▒ grubun haber okuma al─▒┼čkanl─▒klar─▒na ve yerel reklamlara dair kapsaml─▒ bir rehbere kadar bir├žok farkl─▒ konuyu okuyacaks─▒n─▒z.

ÔÇťHaftan─▒n Oda─č─▒ÔÇŁ ise ÔÇťblockchainÔÇŁ. Fazlas─▒yla kompleks olan fakat sekt├Ârde ad─▒n─▒ s─▒k├ža duymaya ba┼člad─▒─č─▒m─▒z bu teknoloji ├╝zerine giri┼č niteli─činde bir derleme yapt─▒m. Hem ÔÇťblockchainÔÇŁ nedir hem de gazetecilikle ne i┼či olabilir sorular─▒na cevap olacak linkleri a┼ča─č─▒da bulabilirsiniz.

┼×imdilik benden bu kadar. G├Âr├╝┼č ve ├Ânerilerinizi her zaman bekliyoruz.

Haftaya g├Âr├╝┼čmek ├╝zere!

ÔÇöAhmet A. Sabanc─▒

Bu hafta ne okuduk?

YEMENÔÇÖDEK─░ SAVA┼×TAN HABER YAPMAK NEDEN ZOR?: Sava┼člar ve ├žat─▒┼čmalar, gazetecilerin toplum i├žin ├Âneminin en net ┼čekilde g├Âr├╝ld├╝─č├╝ zamanlar. Orada olanlar─▒ ger├žek anlamda ├Â─črenebilmemizin tek yolu oraya gidebilen veya oradan haber yapabilen gazeteciler. Fakat o ko┼čullarda haber yapman─▒n kendisi zaten zorken, kimi zaman bunu daha da zorla┼čt─▒racak etkenler devreye girebiliyor.

YemenÔÇÖde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z da tam olarak bu. Zainab Sultan, konuyu ele ald─▒─č─▒ yaz─▒s─▒nda YemenÔÇÖden bilgi almam─▒z─▒n ├Ân├╝ndeki en b├╝y├╝k engellerin politik kaynakl─▒ oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Suriye, Afganistan ya da Irak ├Ârneklerine k─▒yasla YemenÔÇÖde ├žat─▒┼čan iki grup da kendisini hakl─▒ g├Âsterebilmek ad─▒na gazetecilerin i┼člerini yapmalar─▒n─▒ zorla┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒yor. YemenÔÇÖdeki gazeteciler ├╝zerinde bir bask─▒ yarat─▒lm─▒┼č durumda ve ├Âzellikle haklar─▒nda yay─▒lan iftiralar y├╝z├╝nden i┼člerini yapmalar─▒ zorla┼čm─▒┼č h├ólde. D─▒┼čar─▒dan gelmek isteyen gazetecilerin ise her iki gruptan da izin almak gibi zorluklarla u─čra┼čmas─▒ gerekiyor.

Bu ┼čekilde izole edilmeye ├žal─▒┼č─▒lan bir ├╝lkeden haber alabilmek i├žin de ya bu gruplar─▒n sundu─ču bilgilerle yetinmeniz gerekiyor ya da i┼čini t├╝m zorluklara ra─čmen yapmaya ├žal─▒┼čan gazetecilerin az say─▒da ├╝retebildi─či haberlerle.

THE ATLANTIC ├ľDEME DUVARINI (TEKRAR) A├çIYOR: The Atlantic, dijitalde ├Âdeme duvar─▒n─▒ ilk deneyen yay─▒nlardan birisiydi. Fakat 2008 y─▒l─▒nda bundan vazge├žti ve iki y─▒l ├Ânce a├žt─▒─č─▒ ├Âzel ├╝yelik program─▒ d─▒┼č─▒nda, dijitalde her ┼čeyi ├╝cretsiz okuyabiliyordunuz. Ama ge├žti─čimiz hafta i├žerisinde bu durum de─či┼čti.

The Atlantic art─▒k y─▒ll─▒k abonelik sistemi ile ilerleyeceklerini a├ž─▒klad─▒ ve ├╝├ž farkl─▒ kategorisi olan bu ├╝yeliklerden birine sahip olmayan okurlar─▒n ayl─▒k ├╝cretsiz yaz─▒ okuma s─▒n─▒r─▒n─▒ be┼č olarak belirledi. Sadece dijital aboneli─či y─▒ll─▒k 50 dolar, bas─▒l─▒ dergi ve dijitali 60 dolar olarak belirleyen dergi eski ├╝yelik sistemini de ÔÇťPremiumÔÇŁ abonelik olarak de─či┼čtirmi┼č, bas─▒l─▒ art─▒ dijital abone olmak isteyenlerin y─▒ll─▒k 100 dolar ├Âdemesi gerekiyor.

├ľdeme duvarlar─▒n─▒n ve abonelik sistemlerinin giderek yayg─▒nla┼čmas─▒ ile bir├žok yay─▒nda benzer de─či┼čimleri g├Ârece─čimiz kesin. The AtlanticÔÇÖde benim ilgimi ├žeken ise yaln─▒zca y─▒ll─▒k se├žece─či sunmu┼č olmalar─▒. ├ço─ču insan abone olurken ayl─▒k daha k├╝├ž├╝k bir miktar vermeye daha yatk─▒n oluyor ve y─▒ll─▒k ├╝cretler g├Âz korkutabiliyor. Bakal─▒m Atlantic i├žin durum nas─▒l olacak.

YEN─░ NES─░L GAZETEC─░LERDEN NE BEKL─░YOR?: Gazetecilik, ├Âzellikle dijitalle┼čme ile birlikte insanlara ula┼čabilmek ve onlar─▒n ilgisini ├žekebilmek i├žin daha fazla m├╝cadele etmek zorunda kald─▒. Mobil cihazlar─▒n bilgi al─▒┼čveri┼činde daha aktif rol oynamas─▒ ve sosyal medyan─▒n art─▒k haber almak i├žin ba┼čl─▒ca kaynaklardan biri h├óline gelmesi de bu durumun alt─▒nda yatan temel sebepler.

The Reuters Institute for the Study of Journalism ve stratejik dan─▒┼čmanl─▒k ┼čirketi Flamingo, bu konuda yeni bir ara┼čt─▒rma yay─▒nlad─▒. Ara┼čt─▒rma oda─č─▒na 35 ya┼č alt─▒ndakilerin haber okuma al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ ve bu alandaki beklentilerini alm─▒┼č. Genel olarak faydal─▒ veriler i├žeren ara┼čt─▒rmada ├Âne ├ž─▒kan iki nokta var.

Bu grup her ne kadar haber uygulamalar─▒n─▒ indiriyor olsa da, haber uygulamalar─▒ ├žo─ču i├žin s─▒k kullan─▒lan 25 uygulama i├žerisine giremiyor. Bunda en b├╝y├╝k etken de haber uygulamalar─▒n─▒n yetersiz kalmas─▒ ÔÇösitenin uygulama h├ólinden ibaret olmas─▒ÔÇö yat─▒yor.

─░kinci ├Ânemli nokta da bu grubun gazetecilikten beklentileri. Bu gruptakiler ger├žekten ├Âzenilmi┼č ve sa─člam bir ┼čekilde haz─▒rlanm─▒┼č ara┼čt─▒rmac─▒ gazetecilik t├╝r├╝nde i┼čleri daha ├Ânemli buluyor ve bu hik├óyeleri okumaya daha meyilli. Yani istedikleri s─▒k├ža g├Ârd├╝─č├╝m├╝z basit haberlerin ├Âtesinde gazetecilik i┼čleri.

HABER ODALARINDA ├çE┼×─░TL─░L─░K SORUNU: Haber ├╝retim s├╝recinde ├Ân yarg─▒n─▒n etkilerini ├žo─ču zaman g├Ârmezden gelebiliyor veya fark edemeyebiliyoruz. Bunun arkas─▒nda yatan ├žok farkl─▒ sebepler olsa da, en temel etken genellikle haber odalar─▒n─▒n birbirine ├žok benzer insanlardan olu┼čuyor olmas─▒. B├Âyle bir ortamda da gizli ├Ân yarg─▒lar g├Âzden ka├ž─▒yor, farkl─▒ bak─▒┼č a├ž─▒lar─▒ yer bulam─▒yor. Bunun ├Ân├╝ne ge├žmenin yolu ise haber odas─▒ndaki ├že┼čitlili─čin artmas─▒ ve daha farkl─▒ d├╝┼č├╝nen insanlar─▒n haber ├╝retim s├╝recine dahil olabilmesini sa─člamak.

Unbias the News, bu sorun ├╝zerine odaklanan ve d├╝nyan─▒n farkl─▒ yerlerinden gazetecilerin katk─▒lar─▒yla haz─▒rlanm─▒┼č bir derleme kitap. Correctiv ve HostwriterÔÇÖ─▒n ortak ├žal─▒┼čmas─▒ olan bu kitap, haberlerde ├Ân yarg─▒n─▒n nas─▒l ortadan kald─▒r─▒labilece─čine ve gazetecili─čin neden daha fazla ├že┼čitlili─če ihtiya├ž duydu─čuna odaklan─▒yor. Bunu d├╝nyan─▒n farkl─▒ yerlerinden perspektifler sunarak yapm─▒┼č olmalar─▒ da, sorunun zannedildi─či gibi Bat─▒ÔÇÖya ├Âzg├╝ bir durum olmad─▒─č─▒n─▒ anlamam─▒z─▒ kolayla┼čt─▒r─▒yor.

─░Y─░S─░YLE K├ľT├ťS├ťYLE YEREL REKLAMLAR: Dijital reklamlar s├Âz konusu oldu─čunda genellikle herkesin akl─▒ndaki form├╝l az ├žok ayn─▒. Belirli bir reklam platformuna ÔÇögenellikle Google AdSenseÔÇö karar verilir ve reklamlar onlar─▒n sistemi ├╝zerinden gelir. Bu elbette i┼čin kolay yolu olsa da mahremiyet s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ ve yetersiz gelir gibi bir├žok sorunu beraberinde getiriyor.

Di─čer se├ženek ise yerel reklamlar. Burada ise t─▒pk─▒ bir bas─▒l─▒ yay─▒n gibi reklamlar─▒n─▒z─▒ kendiniz al─▒yorsunuz ve yay─▒nlanma ┼čekline ve s├╝recine dair kararlar─▒ siz al─▒yorsunuz. Bu alanlarda s├Âz sahibi olman─▒n pek ├žok avantaj─▒ var. ├ľrne─čin size reklam vermek isteyen firmalar, yay─▒n─▒n─▒za uygun ├Âzel reklamlar haz─▒rlamay─▒ tercih edebilir. E─čer bu konuda daha fazla bilgi edinmek ve nas─▒l bunu yapabilece─činizi ├Â─črenmek istiyorsan─▒z Tow Center ge├žti─čimiz hafta Columbia Journalism ReviewÔÇÖda yerel reklamlar ├╝zerine kapsaml─▒ bir dosya yay─▒nlad─▒.

Yerel reklamlar─▒n avantajlar─▒ kadar riskleri ve dezavantajlar─▒ da olabiliyor. Raporun yazar─▒ Ava SirrahÔÇÖ─▒n raporla e┼čzamanl─▒ olarak yay─▒nlanan yaz─▒s─▒ i┼čin bu boyutuna da de─činiyor ve bu risklere kar┼č─▒ nas─▒l ├Ânlemler al─▒nabilece─činden bahsediyor.

Haftan─▒n oda─č─▒: Blockchain ve gazetecilik

Blockchain teknolojisi ve en bilinen ├Ârne─či olan Bitcoin, teknoloji hakk─▒nda konu┼čan herkesin hakk─▒nda bir fikir sahibi oldu─ču konulardan birisi. Kimileri daha negatif bir y├Ânden bak─▒yor, kimileri ise t├╝m teknolojinin gelece─činin blockchainÔÇÖde yatt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor. S├Âz konusu fazlas─▒yla kompleks bir teknolojiyken kesin bir yarg─▒ya varmak ise g├╝├ž.

─░kinci gruptakiler, bir├žok konuda oldu─ču gibi gazetecilik ve medya i├žin de bir├žok sorunun ├ž├Âz├╝m├╝n├╝n blockchainÔÇÖde olabilece─čini savunuyor. Gelir modellerinden ÔÇťfake newsÔÇŁ tart─▒┼čmalar─▒na kadar her noktada bir blockchain projesiyle kar┼č─▒la┼čmak m├╝mk├╝n. Bunlar─▒n aras─▒nda The New York Times gibi b├╝y├╝k isimler de var, yeni ortaya ├ž─▒kan giri┼čimler de.

H├ól├ó yeni diyebilece─čimiz bu teknoloji konusunda insanlar─▒n heyecanl─▒ olmas─▒ ve s├╝rekli yeni projeler ├╝retmesi gayet do─čal. Tabii her ne olursa olsun, ele┼čtirel ve ┼č├╝pheci bak─▒┼č─▒m─▒z─▒ ÔÇöher teknolojiye kar┼č─▒ oldu─ču gibiÔÇö korumam─▒z laz─▒m. G├Âz├╝ kapal─▒ bir ┼čekilde yeni teknolojilere g├╝venip onlara bel ba─člaman─▒n nelere sebep olabilece─čini sosyal medya ile g├Ârd├╝k.

Bu y├╝zden gazetecilerin bu noktada kendilerini e─čitmeleri ve e─čer bu konularda bir ┼čeyler yapmak istiyorlarsa her perspektifi hesaba katmalar─▒ gerekiyor. Yeniliklere a├ž─▒k olmam─▒z ve kendimizi geli┼čtirmemiz ┼čart, fakat bunu g├Âz├╝ kara bir ┼čekilde yapmamam─▒z ├Ânemli.

Bu haftan─▒n oda─č─▒nda blockchain ve bu teknolojinin gazetecilik ile ili┼čkisi ├╝zerine kapsaml─▒ bir derleme haz─▒rlad─▒m. Bu derleme ile blockchainÔÇÖi daha iyi anlamak i├žin nereden ba┼člaman─▒z gerekti─čine dair bir fikir edinebilece─činizi umuyorum. Ayr─▒ca ┼ču ana kadar yap─▒lan b├╝y├╝k deneyleri de derlemede bulacaks─▒n─▒z, bu da o tecr├╝belerden ├Â─črenmemize yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
─░lginizi ├žekebilir