Podcast yapmanın en zor yanlarından biri, sıfır dinleyiciden organik 100 dinleyiciye ulaşabilmek. Hatta, eli yükseltelim, teknik kısımlar, ses kurgusu gibi başlıkların yanında en zoru bu olsa gerek. Başlangıçta dostlarınız ya da takipleştiğiniz kişiler, “Çok güzel, devam” gibi yorumlar yapsa da podcastinizle ilgili yapıcı eleştiriler getirebilecek ve sadık dinleyiciniz olacak kitleye ulaşmak için konu seçiminin önemi büyük.
Elbette ilgi çeken konuları yol haritanıza dahil etmek en iyi çözüm gibi duruyor, çünkü başarılı podcastler bu başlıklarla büyüdü. Ancak şunu unutmamak gerek; psikoloji, felsefe ya da kişisel gelişim alanındaki bu podcastler o kadar büyüdü ki yeni bir podcastin bu alanlarda kendini kanıtlaması zorlaştı. Bu yüzden yeni başlayacak olan podcasterlar, bazı “niş” başlıklara şans vermeliler. Bu yazıda, kişisel deneyimlerim sonucunda ve bu alanda podcast yayıncılarıyla yaptığım bire bir görüşmelerde ortaya çıkan niş podcast konularını sizlerle paylaşacağım.
Müziğin evrenine odaklanan podcastler
Bir podcast yayıncısının iyi bir müzik dinleyicisi olması şart değil, ancak müzik endüstrisine ya da müzikle ilgili bir noktaya odaklanan içerikleri de sadece müzik tutkunları dinlemiyor. Sanatçılar, her ülkede olduğu gibi Türkiye’de de kanaat önderleri gibi geniş bir alana sahip olduğu için anlatacaklarınız doğru yere dokunuyorsa bu alanda kendinize bir kitle yaratabilirsiniz.
Bu alanda içerikler yok değil fakat doldurabileceğiniz büyük bir boşluk hâlâ mevcut. Markaların reklam ağlarının geniş olduğu bir alan olduğu için sponsorluk görüşmelerinizde hedefleriniz de daha net olacaktır. Örneğin; Barış Manço’yla ilgili bir anıdan bahsetmek, kendinize güveniyorsanız Tarkan’ın Karma albümünden sonraki değişimini eleştirmek ya da müziğin üretim tarafına odaklanmak size hem ilgi çekici konular hem de geniş bir içerik havuzu sunabilir.
Gastronomi ya da mutfağa dokunan podcastler
Yemeği tema olarak belirleyen içeriklerin en ilginç özelliği, aynı podcastin farklı bölümlerinde birbiriyle hiç temas etmeyen kitlelere hitap edebilmeniz. Bir bölümde şarap tarihi anlatırken diğerinde çi börekle ilgili konuşabilirsiniz ve kitlenizin sınırlarını sürekli değiştirebilir, hangisinin size uygun olduğunu birinci elden deneyimleyerek belirleyebilirsiniz. Konuları elbette bu kadar basitleştirmeniz şart değil, ancak internet evreninde yemek tariflerinin ne kadar talep gördüğünü biliyorsanız, buradaki fırsatı fark etmemek imkânsız.
Her podcast için verdiğim tavsiye, bunun için de geçerli. İyi bir hikâye anlatıcısıysanız korniş imalatını bile ilginçleştirebilirsiniz. Skala geniş; yemek tariflerinden sebze yetiştiriciliğine, ketojenik beslenmeden vegan Türk mutfağının yakın tarihine birçok konuya odaklanabilir ya da mantının Asya’dan yola çıkıp Anadolu’da kendini nasıl bulduğunu anlatabilirsiniz. Sadece bu örnek başlıklar bile aslında ne kadar geniş bir oyun alanına sahip olduğunuzun ufak bir sunumu.
Çocuklara yetişkin gibi davranmayı deneyen podcastler
Ünlü fizikçi Richard Feynman’ın bir konuya hâkim olup olmadığınızı test etmek için sunduğu ayraç çok işime yarar: Bir konu karmaşık da olsa o konuyu bir çocuğa anlatabilecek kadar basitleştirebiliyor musunuz? Burada bahsi geçen basitleştirmenin içeriğinin seyreltmekten ziyade “anlaşılır hâle getirme” olarak görülmesi taraftarıyım. Genellikle çocukları hedef alan içerikler, ebeveynlere hiçbir yönüyle hitap etmeyen bir tarzı benimsiyor; bu da aslında içeriğin kontrolünü ebeveynin bir noktada kaybetmesine yol açıyor. Şayet ilgilendiğiniz ve uzmanı olduğunuz alanda çocukları hedef alan, pedagojik standartları karşılayan bir içerik üretirseniz, YouTube’da olduğu gibi bir anda milyonları bulan bir kitleye ulaşabilirsiniz.
Bu yönüyle çocukları hedef alan ancak yetişkinlerin de ilgi sınırına giren içeriklerdeki boşluğu, standardı yüksek podcastlerle doldurmayı deneyebilirsiniz. Benim de yakın zamanda bu alanda bir podcast fikrim var. Uzmanlık alanım sayabileceğim bilim felsefesini, bahsettiğim şekilde anlatmayı planlıyorum. Sonuçları da sizinle ayrı bir yazıda paylaşacağım.
Yerel seyahat rotalarına odaklanan podcastler
Seyahat bloglarının modası geçmek üzere, YouTube’daki içerikler de görüntü kalitesi açısından çoğunlukla beklentileri karşılamaktan uzak. Bu alandaki ihtiyacımız ise sürüyor. Özellikle Türkiye sınırları içerisinde daha önce keşfetmediğimiz yerleri görmek, popüler konumlar yerine ilgi alanlarımıza hitap edecek noktaları bulabilmek için araştırmalar yapıyoruz. “İstanbul’a bir saat mesafede nereye gidebilirim?” sorusuna artık ezberlediğiniz yanıtları alıyorsanız, burada devreye girmenizi öneriyorum. Beklentilere uygun, organik öneriler veren ve seyahat öncesinde bilinmesi gereken tarihsel, coğrafi ya da kültürel bilgileri sunan bir podcast hem yolculuk öncesinde hem de yolculuk esnasında birçok kişinin ihtiyacı. Bu kadar yoğun arama yapılan, ancak halen “niş” kalabilen, bir türlü tatmin edici podcast bulamadığımız bir alanda içerik üretirseniz ilk dinleyiciniz muhtemelen ben olurum.
Bunlar aklıma gelen, en sık tartıştığım ve üzerine onlarca bölüm yayınlanabilecek dört niş podcast fikri. Sizin kendi alışkanlıklarınıza göre Spotify’da ya da podcast dinlediğiniz başka bir mecrada yaptığınız aramalarda, “Sonuç bulunamadı” uyarısıyla karşılaştığınız başlıklar olabilir. Öncelikle o alanlara yönelmenizi tavsiye ederim. Podcast yayıncılığına başladığımda bilim felsefesi alanında yapılan podcast neredeyse hiç yoktu. Bu alana odaklamam gerektiğini o zamanlar bilmiyordum, ancak aradan geçen yedi yılın sonunda bize kulak veren sadık dinleyici kitlesini görünce bu tavsiyelerin ilginizi çekeceğini düşünüyorum. Sizin de bu listeye eklenmesini önerdiğiniz podcast nişleri varsa bunları yorumlara ekleyebilirsiniz, önerilerinizi bekliyorum.
