“Mütevazi çalışmalarım hakkında döşendiğiniz övgülere teşekkür ederim. Keşke onun yerine biraz para yollasaydınız. Manevi teşvikler fiziksel ihtiyaçları karşılayamaz; bu teknik bir gerçek.” Yoldaş Pançuni’den yazan: Yervant Odyan
Yayıncısı olduğum Futboldan Hiç Anlamam isimli podcaste, uzun süredir takipçilerimle paylaşabileceğim ürünler tasarlamak istiyordum. Bu ürünler, yayını sevenlerle aramda yeni bir bağ kurabilir ve kaynak yetersizliğinden iki yıldır yeni bölüm çekemeyişime son verebilirdi.
Medya sektörünün emekçileri bilir ki bizim işlerde sömürü çok olur. Adil olduğu dilinden düşmeyen yayıncılar, haberlerinizi telifsiz ya da üç kuruşa yayınlamakta beis görmez. Sadece yol yemek karşılığında sigortasız stajlara mahkûm kalıp, sonrasında da asla geçiminize yetmeyecek maaşlara geçiş yaparsınız. Bunda yaptığımız işlerin kolaylıkla herkes yapabilirmiş gibi gözükmesinin de payı var kuşkusuz. Yıllardır sırf bu sömürüyü bildiğimden, emeğimin karşılığını veren kurumlarla ama bir kuruma bağlı olmadan çalışmaya özen gösteriyorum. Ancak bu sefer de sömürü şekil değiştiriyor. Twitter, YouTube ve Spotify gibi algoritma temelli yayıncıların sömürü alanına geçiş yapıyorsunuz. Örneğin Spotify Avustralya, Kanada, Birleşik Krallık veya Amerika Birleşik Devletleri’nde yasal bir adresiniz yoksa yayınladığınız podcastler için size ödemede bulunmuyor. Podcast yayıncıları için tasarlanmış Spotify for Creators hesabınızdan gelir elde etme menüsüne tıkladığınızda karşınıza “Şu an bölgenizde para kazanma olanağı sunmuyoruz.” şeklinde bir ibareyle karşı karşıya kalıyorsunuz. Tüm bu sebeplerden oluşturduğunuz topluluğun ve okuyucularınızın/dinleyicilerinizin/izleyicilerinizin sizi desteklemesi olabilecek en az baskıcı yol. Kendi tasarımlarını hatıra ürünü olarak satabilmek işte tam bu noktada devreye giriyor.
Evet, ürün satarak kaynak yaratma fikri güzeldi. Ama ürünlerin baskısını nasıl yapacaktım? İnternetten bir aramayla bulduğum baskı sitelerine güvenebilir miydim? Baskı maliyetini nasıl karşılayacaktım? Ürünleri hangi uygulama üzerinden sergileyecektim? Ve daha da önemlisi, satın alınan ürünleri nasıl kargoya verecektim? Kafamda dönüp duran bu sorular üşengeçliğimi artırıyor, podcaste yeni bir gelir modeli oluşturabilecek hatıra ürünü satışlarıyla arama gözüme aşılmaz gibi gözüken bir mesafe koyuyordu.
Derken günlerden bir gün NewsLabTurkey Dijital Akademi’de yayınlanmak üzere eğitim videoları kaydetmek için derneğin Moda’da bulunan ofisine gittim. Vardığımda NewsLabTurkey’in yayın koordinatörü Duygu Uzunoğlu’nun yanında tanımadığım yüzler vardı. Duygu beni görünce bizi tanıştırma işini hızlıca atladı ve aklına bir fikir geldiğinde büründüğü içten coşkunlukla:
“Özlem, Voxvil ekibi. Neden onlarla çalışmıyorsun ki hatta onlarla ilgili bir rehber de yaz” deyiverdi.
Pod yayınımın kendi hatıra ürünlerini üretebileceğim bir mecra olan Voxvil, bir talebe yönelik çalışan bir baskı platformu. Ürünlerini topluluğuna satmak isteyen marka, influencer, okul, sendika, kafe-restoran, sivil toplum kuruluşları, müzeler, müzik grupları ve tabii ki yaratıcı gazetecileri hayranlar, destekçiler ya da ortak değerleri savunan aktivistlerle buluşturmayı hedefliyor. Platforma kişisel markanızı temsil eden tasarımı yüklüyor, kendi kâr marjınızı seçiyor ve gerisini Voxvil’e bırakıyorsunuz. Ürün çeşitliğini görmek, ilham almak ve belki de destek olmak için NLTR’nin ve Aslı Alpar’ın Voxvil sayfalarını inceleyebilirsiniz. Ben de Futboldan Hiç Anlamam için bir dükkân açtım.
Aşağıda adım adım bu hesap açma sürecini gösterdiğim bir akış bulacaksınız. Kim bilir, belki de bu ürünler podcastimin ikinci sezonunu sağlayacak geliri toplamama yardımcı olur. Siz de kendi dükkânınızı açarak topluluğunuzla aranıza sevimli bir destek bağı örebilir ve biraz para kazanabilirsiniz. Ne de olsa “Manevi teşvikler fiziksel ihtiyaçları karşılayamaz; bu teknik bir gerçek.”
* “Merch” kelimesi, Fransızca “merchandise” (ticari mal, ürün) kelimesinin kısaltmasıdır ve genelde bir marka, grup, organizasyon veya kişinin ürünleri için kullanılır.
** Sivil toplum ve medya organizasyonlarının gelir elde etmesini amaçlayan platformu tanıtan bu içerik reklam ya da sponsorluk anlaşması kapsamında hazırlanmamıştır.
