İngiltere'de Youtube ve gazetecilik denince akla gelen isim Owen Jones.
Alet Çantası

Youtube’da program yapmaya girişecek gazetecilere teknik öneriler

0

Gazeteciler için zaman en önemli faktörlerden biri. Her muhabir haberini hızlı bir şekilde, diğer muhabirlerden daha önce iletmek için zamanla yarışır. Eğer bir televizyon muhabiriyseniz haberinizi en hızlı şekilde canlı yayın ekibiyle birlikte ulaştırırsınız. Bunun için bir canlı yayın aracı, teknik ekip vb ekipman gereklidir. Gazete ya da internet haberciliğinde bu tarz bir ekibe ihtiyaç duyulmasa da mutlaka haber merkezine bağlanılarak aktarım yapmak gereklidir.

Ne var ki YouTube’da program yapan gazeteciler için daha “özgür” davranabileceklerini söylemek mümkün. Ellerinde bir telefonla diledikleri gibi kayıt alıp, anında o görüntüyü YouTube’a yükleyip, kendilerini izleyici kitleleriyle buluşturabiliyorlar ki bunun örneklerini de yavaş yavaş görmeye başlıyoruz. Onların bir canlı yayın aracına, inanılmaz özellikteki mikrofonlara, kameralara ya da taşımada ağır tripod’lara ihtiyaçları yok gibi görünüyor; peki ekipman olarak nelere ihtiyaçları var? Bu sorunun yanıtını iki profesyonele sorduk ve tatmin edici yanıtlar aldık.

Bir telefon yeterli

Vidyozz Video Ajansı Kurucusu Meriç Özadak ve profesyonel haber kameramanı Halil Baybes’in ortak görüşü bir telefonun bile YouTube’da yayın yapan gazetecilere yeterli olabileceği yönünde. Önemli olan yapmak istemek.

Meriç Özadak şöyle diyor: “YouTube’da yayın yapmak için, hele gazeteciyseniz aslında çok fazla bir ekipmana ihtiyacınız yok. Cebinizdeki telefon ihtiyacınıza göre bir kamera, video kurgu masası ya da başka bir ekipmana dönüşebiliyor. Sadece ekipmanlar değil farklı amaçlara hizmet eden bir sürü uygulama da yanınızda taşıyacağınız ses kayıt aleti, prompter vb. cihazın yerini tutabiliyor. Farklı durumlar için çok hafif bir tripod, yaka mikrofonu ya da bir led ışık basit ihtiyaçları karşılayacaktır. Bazı durumlarda yalnızca telefon yeterli olmayabilir tabi. Tek başınıza anons çekmeniz gerekiyorsa bir selfie çubuğu ya da bir tripod, kameranıza uzak bir ses kaynağı varsa bir mikrofon ya da karanlık yerlerde çekim yapmak için ışık gerekebilir. Çekim rutinlerine göre ihtiyaçlar da ortaya çıkacaktır. Yani sürekli gündüz saatlerinde çekim yapacak birinin ışığa, sessiz yerlerde çekim yapacak birinin ise fazladan mikrofona ihtiyacı olmayabilir. Ben hayati önem arz etmedikçe fazla ekipman taşımama taraftarıyım.”

Eğer anlatacak bir konunuz varsa telefonunuzu selfie çubuğunuza bağlayıp kayıt tuşuna basarak pratik bir şekilde kayıt almanız mümkün. Peki telefon her çekim için yeterli mi diye de düşünmeden edemiyoruz. Bu konuda profesyonel kameraman Halil Baybes’in bir kamera önerisi ortaya çıkıyor: Sony’nin A7 S II modeli.

Bu modelin en önemli özelliklerinden biri çok üst seviyelerde gece çekimi performansına sahip olması. Bu da gece meydana gelen olayların görsel olarak kaydedilebilmesi için büyük bir avantaj. Örneğin bir yangın var ve yeterli ışık kaynağı yok. Sony A7 S II model kamerada çok düşük ışıkta bile keskin görüntü elde etme özelliği bulunuyor. Bu makineler 4K video kaydı yapabiliyor ve bunu internal olarak kaydedebiliyor. Ekstra bir kayıtçıya ihtiyaç duyulmuyor.

Sony A7 S II’de slow motion çekim yapabilme özelliği de bulunuyor. Bu makinedeki sabitleme özelliği stabil videoların çekilmesini kolaylaştırıyor. Yani eliniz titrese bile makine bu durumu sabitleştiriyor. Bu makinede fotoğraf çekme özelliği de bulunduğundan, sabitleme özelliği özellikle gece çekimlerinde size tripod’suz çekim yapabilme imkânı sağlıyor. Ayrıca yüksek ISO değerlerinde grensiz videolar çekebiliyor. Fotoğraf makinesi ise 12 pixel değerinde görüntü kalitesi sağlıyor. Bu makine çok hızlı netleme özelliğine sahip. Ayrıca bir yüzü tanımladığınızda kamera o yüzü tanıyarak netleme yapıyor. Örneğin bir siyasiyi takip ederken, uzak mesafede dahi olsanız, her mimiğini bu şekilde netlik bozulmadan kaydedebiliyorsunuz. Kamerada bulunan WiFi özelliği sayesinde telefonunuza bağlayarak görüntüyü, zoom haricinde, telefondan kontrol edebiliyorsunuz. Yani tripod’a kamerayı yerleştirdikten sonra karşısına geçerek net olup olmadığınıza, baş boşluğuna ve nasıl göründüğünüze telefonunuzdan bakabiliyorsunuz. Kameranın bir başka özelliği de NFC’ye sahip olması. Bu özellik sayesinde de düşük formatta çekilen görüntüler hızlı bir şekilde bilgisayara aktarılabiliyor. Bu da görüntülerin hızla montajlanıp Youtube’a aktarılması açısından oldukça önemli bir özellik. Sony A7 S II, oldukça hafif bir makina ve ele de iyi oturuyor. Ayrıca makine üzerinde 1 kulaklık ve 1 mikrofon girişi bulunuyor.

Özadak: Ben basit video kameraları öneriyorum

Meriç Özadak’a göre ise Youtuber gazetecilerin bu kadar detaylı kameralara ihtiyacı yok.

Özadak, “Kamera konusu çok derin bir konu. Ben bir gazetecinin video çekmek için, video da çekmesi gereken bir foto muhabir olmadığı sürece aynasız ya da DSLR fotoğraf makinelerine çok ihtiyacı olduğunu düşünmüyorum açıkçası. Sadece Sony A7 serisi değil, Panasonic GH, Canon EOS 5D serileri de öne çıkan makineler. Bu kameralar, hem yapılacak işi düşündüğümüzde hem de fiyatlarını dikkate aldığımızda bir hayli fazla kameralar. Kamerayı ayrı, lensini ayrı alacaksınız. Başka marka lenslerle uyum sağlaması ya da ses/ışık ekipmanını monte etmek için pahalı aparatlar alacaksınız. Daha önce hiç fotoğraf makinesi kullanmamış biriyseniz manuel netlik, diyafram, ASA değeri, pozlama hızı gibi kavramları baştan öğreneceksiniz ayrıca her çekim öncesi ve sonrasında kurulum ve toplama için belli bir süre ayıracaksınız. Anlatması ve dinlemesi bile yoruyor insanı. Onun yerine benim önerim kullanımı basit video kameralar. Bu video kameraları hem avcunuzda kolayca taşıyabilir hem de demin bahsettiğim kavramlara takılmadan kolay ve hızlı bir şekilde video kaydı yapabilirsiniz. Telefonlarımızdaki kameralar, video çeken fotoğraf makinelerinde paralel olarak video kameralar da gelişiyor ve kullanımları çok daha basit hâle geliyor. Piyasada el kamerasından yarı profesyonel kameralara kadar farklı modeller mevcut. Ayrıca fotoğraf makinelerine göre çok daha ucuz fakat kaliteli modeller var. Spesifik bir model belirtmem mümkün değil ama her markanın amatör ve profesyonel skalalarının tam ortasında konumlanmış, ne amatör kameralar kadar düşük kaliteli ne de profesyonel kameralar kadar kullanımı bilgi ve beceri isteyen modelleri mevcut. Böyle modelleri önerebilirim,” diyor.

Gimbal bir zengin eğlencesi

Youtuber gazetecilerin kullandıkları olmazsa olmaz ekipmanlardan biri de tripod ya da gimbal. Peki kamera sabitleme konusunda en iyi sistem hangisi?

Meriç Özadak, ucuz bir tripod’un bile bu konuda iş görebileceğini söylüyor. Bu tripod’ların en önemli özelliğiyse hafif ve kolay kurulabilir olması. Özadak bir konuda da uyarıyor: “Ucuz tripod’ların boyları genelde kısa olur. Bu sebeple tripod seçerken en önemli kriter tripod’un en yüksek seviyedeki boyu olmalı. Masada oturularak anons ya da söyleşi çekilecekse tripod’u masaya yerleştirmek de bir çözümdür. Gimbal’ların ise hâlâ bir zengin eğlencesi olduğunu düşünüyorum. Daha telefonlarımızın şarjıyla baş edemezken şarj gerektiren bir başka aleti yanımızda taşımak çok mantıklı olmayabilir. Eylem gibi durumlarda sudan ve gazdan çok çabuk etkilenebilir. Ayrıca çekime girdiğiniz her anda baştan kalibre olması gerekecek. Bu da her açıp kapayışınızda bir zaman kaybı demek. Onun yerine kendi vücudumuzu gimbal gibi sabitleyici olarak kullanabileceğimiz yöntemler mevcut. Birkaç antrenman sonrasında bu yöntem çok daha iyi sonuçlar verebilir.”

Ancak illa gimbal alınacaksa Özadak’ın önerisi, Feiyu ve Zhiyun markaları. Her iki markanın da hem telefon hem de kamera için modelleri bulunuyor.

Drone’da hangi marka öne çıkıyor?

Diyelim ki Youtuber gazeteci bir yangın, deprem ya da geniş katılımlı bir eylemin haberini yapacak. Bu haberler için en ideal görüntünün drone kameralarla alınabileceğini ifade eden kameraman Halil Baybes, DJI Mavic Air’in dikkat çekici özelliklere sahip olduğunu söylüyor.

Küçük bir çanta içerisinde kolayca taşınabilme özelliği olan bu drone’lar için öncelikle kullanım izninizin olması gerekiyor. Kamerası gövdesinin içinde bulunan bu drone’lar, 3 yönlü gimbal’a sahip olduğu için oldukça rahat hareket edebiliyor. Her bataryası yaklaşık olarak 16-17 dakika dayanabiliyor. Ancak 3 adet batarya olduğu için 45 dakikalık uçuş ve kayıt gerçekleştirilebiliyor. Bu drone’lar havada rüzgâr olsa da sabit kalabiliyor.

Meriç Özadak, “Drone uçurmak için gerekli belgelere ve izinlere sahipseniz, uçuracağınız alanda da şartlar müsaitse tabii ki kullanabilirsiniz. Mavic Air gayet kullanışlı bir drone fakat özellikle Çin’de üretilen çok daha ucuz ve kaliteden ödün vermeyen modeller de mevcut. Ben öncelikle ucuz modellerde uçmayı öğrenir daha sonra DJI modelleri ile kamera kullanımımı ilerletirdim. Söz konusu drone olunca dikkate almanız gereken şeyler çok daha artıyor. İyi bir kameraman kötü bir drone pilotu olarak havada istediği görüntüleri yakalayamayabilir,” diye belirtiyor.

Kaliteli ses için iyi mikrofon şart

Bir haberin anlaşılır olması için görüntü kalitesi kadar ses kalitesi de oldukça önemli. Çünkü görüntü ancak sesle birleştiği zaman gerçek etkiyi verir. Yukarıda bahsi geçen kameralar kendi mikrofonlarından ses kaydı alabiliyor. Ancak bu yalnızca ortam sesi ve efekti için yeterli. Kameraman Halil Baybes Youtuber gazetecilere fiyat açısından uygun ve kalite açısından da yeterli olabilecek bir yaka mikrofonu kullanmalarını öneriyor ve Boya BY-M1 karşımıza çıkıyor. Bu mikrofonlar hem kameraya hem de telefona bağlanabiliyor. Ayrıca 2 buçuk metrelik kablolarının haricinde 6 buçuk metrelik ek bir kabloyla birlikte de satılıyor. Bu da kullanıcıya rahat hareket etme olanağı sağlıyor.

Ses için kamera ile uyumlu, geniş diyaframlı bir ortam mikrofonunun yeterli olacağını belirten Meriç Özadak’ın önerileri ise şöyle: “Bu mikrofonlar uzunlamasına değil daha kısa ya da yassı, yumurta şeklini andıran bir yapıda üretilmişlerdir. Yani çarpma, kırılma gibi riskleri de olmayacaktır. Doğru bir şekilde ses almak için kulaklık çıkışı olan bir kamera seçmeli ve kayıt esnasında sesin de doğru şekilde kaydedildiğinden emin olmak için kulaklıklarınızla dinlemelisiniz. Video gibi ses de çok önemli. Videonuzun ses kalitesi düşük olursa, video kalitesi ne kadar iyi olursa olsun ilgi çekmeyecek ya da anlaşılamayacaktır. Açıkçası yaka mikrofonu gerekli olan tek mikrofon çeşidi değil. Eğer anons ya da söyleşi çekecekseniz yaka mikrofonu işinizi görecektir. Fakat sahada hızlı hareket etmeniz gerekiyorsa duruma göre boom ya da ortam mikrofonlarına ihtiyacınız var. Ayrıca sokak röportajı çekimlerinde el mikrofonuna ihtiyacınız olacak. Bir marka önermem gerekirse Røde’nin hem profesyonel kameralar hem de mobil cihazlarla uyumlu farklı mikrofonları mevcut. Ayrıca IK Multimedia markasının iRig serisi mikrofonları, Zoom markasının taşınabilir ses kayıt cihazları ve mobil ile uyumlu mikrofonları incelenebilir. Ben telefonla çekim yapmam gerektiğinde Røde’nin SmartLav+ yaka mikrofonunu, iXY ortam mikrofonunu, IK Multimedia’nın iRig Mic el mikrofonunu kullanıyorum. Kameramızla ise Røde Video Mic tepe mikrofonunu, Sennheiser’ın kablosuz yaka ve el mikrofonlarını kullanıyoruz. Fakat duruma göre telefonunuzla gelen kulaklığın mikrofonu bile yaka mikrofonu vazifesini görebilir.”

Montaj için çok sayıda alternatif var

Tüm kayıtlar alındıktan ve haber biçimlendirildikten sonra video montajın yapılması gerekiyor. Burada da öne çıkan birkaç program bulunuyor.

Vidyozz Video Ajansı Kurucusu Meriç Özadak önerilerini şöyle sıralıyor: “Apple kullanıcıları için iMovie gayet basit ve ücretsiz. Fakat Windows işletim sistemi için Powerdirector programını öneririm. Kullanımı kolay ve lisans fiyatı diğer programlara göre gayet ucuz. Daha iyi işler çıkarmak isteyenler Grass Valley Edius ve Adobe Premiere programlarını inceleyebilirler. WeVideo adında bir çevrim içi servis de mevcut. Görüntüleri bulut sistemine yükleyerek internet tarayıcınız üzerinden video kurgunuzu yapabiliyorsunuz. Hızlı bir bilgisayarınız olmasa bile herhangi bir program yüklemeden bu hizmeti kullanabilirsiniz. Aslında bilgisayarınızın olmasına bile gerek yok. Görüntülerinizi yükledikten sonra internet erişimi olan herhangi bir yerden kurgunuzu yapabilirsiniz. Ayrıca bu hizmetin mobil uygulaması da mevcut. Bilgisayarınızda başladığınız bir projeye mobil cihazınızdan devam edebilirsiniz. Tabi önemli olanın yazılım değil sizin yaratıcılığınız olduğunu da belirtmek isterim.”

Zeynepgül Alp
Lise ve üniversite eğitimini radyo ve televizyon yayıncılığı alanında tamamladı. Habercilikle 2001 yılında Tv8 haber merkezinde staj yaparken tanıştı. Ata Tv'de dış haberler prodüktörlüğü, Radyo Başkent'te yayın yönetmenliği, Kanal B'de muhabirlik yaptı. Bu dönemde çeşitli haber programları hazırlayıp, sundu. Madencilerin çalışma koşullarını anlattığı haber serisiyle Çağdaş Gazeteciler Derneği 2011 Yılı Başarı Ödülleri'nde Televizyon Programı dalında ödül aldı. Çeşitli internet sitelerine haber ve makaleler hazırladı. Medyapod'da Pod 360'ı hazırlayıp sunuyor.