Haber Odası

Evden çalışmak gazetecileri nasıl etkiliyor?

    0

    Covid-19 salgınının Türkiye’ye ulaşmasının ardından gazetecilerin büyük bölümü evden çalışmaya başladı. Özellikle dijital yayınlarda evden çalışma yaygınlaşırken, basılı ve TV yayınlarında ise evden çalışma dönüşümlü ofis mesaisi sistemiyle harmanlandı.

    Kuşkusuz evden çalışmak bazı gazeteciler için farklı ve alışkın olmadıkları bir deneyim olsa da büyük kısmı için evden çalışmakla ofiste olmak arasında çok büyük bir fark yok.

    Evden çalışmanın nasıl bir deneyim olduğunu BBC Türkçe Editörü Onur Erem, Medyascope Yayın Yönetmen Yardımcısı Tamer Durak ve Evrensel Editörü Çağrı Sarı ile görüştüm.

    Erem 17 Mart’tan, Durak 20 Mart’tan, Sarı ise 16 Mart’tan bu yana evden çalışıyor. Üçü de evden çalıştıkları için türlü kısıtlamalarla karşı karşıya kalsalar da bunların iş yapmalarına engel olmadığını ve kullandıkları online araç ve uygulamalar sayesinde faaliyetlerini ofisteymiş gibi sürdürebildiklerini belirtti.

    Evde olma fikri kolay gözükse de zorlukları var

    22 Mart’ta ekip olarak evden çalışmaya başladıklarını belirten Erem, ofiste çalışmakla evde çalışmak arasında büyük bir fark hissetmeyenlerden. “Londra’da sahada değil, daha çok ofiste çalışıyorduk. Evden çalıştığımızda yine ekran karşısında aynı şeyleri yapıyoruz, o açıdan büyük bir değişiklik olmadı,” diyor.

    Onur Erem

    Durak evden çalışmanın tek farkının sahaya çıkmamak olduğunu dile getirirken, Evrensel editörü Çağrı Sarı ise aynı görüşte değil: “Evde olma fikri kolay gibi algılansa da aslında çok da öyle olmadığını deneyimledim.”

    Çağrı Sarı

    Sarı, çalışma alışkanlıklarının değiştiğini ve türlü zorluklar yaşadığını hissediyor: “Yıllardır her sabah kalabalık bir ofiste sabah toplantısı ile güne başlayıp, fikir alışverişinde bulunurken, tek başına yaşadığım evde çalışmak çok kolay değilmiş. Fikir alışverişi yaparken dar alandayız. Sürekli birilerine telefon etmek zorunda kalıyoruz ya da WhatsApp gibi iletişim araçlarını kullanıyoruz. Ofiste kolektif çalışırken atladığım bir konu olmuyor, bir uyarıcı hep oluyor. Haber kaçırmak neredeyse imkânsız. Fakat yalnızken durum böyle değil…”

    İnternet hızı, elektrik kesintisi, yemek yemek gibi konuların da temel birer sorun olduğunu dile getiren Sarı, konsantrasyonunun arttığını ekliyor. Erem ve Durak ise evden çalışmanın yolda geçen zamanı ortadan kaldırmasının için olumlu olduğu görüşünde.

    Haber eninde sonunda sokakta

    Tamer Durak

    Görüntülü ve canlı haber yayınları yapan Durak “Haber eninde sonunda sokakta,” diyor ve ekliyor, “Bu açığı görüntülü bağlantılarla kapatıyoruz elden geldiğince. Stüdyo ve ışık şartlarını oluşturmakta biraz zorlanıyorum doğal olarak.”

    BBC Türkçe’de bazı saatlerde ofiste tek kişinin kaldığını ve majör gelişmeler karşısında evdeki editörlerin de ofise gitmesi gerektiğini kaydeden Erem, evden çalışmanın bu tür bir duruma karşı hızlı aksiyon alma fırsatı sağladığını düşünüyor. Ama zorluklar da yok değil diyerek ekliyor, “Ofiste birkaç saniyede kendi aramızda konuşarak yapabildiğimiz görev paylaşımlarını yazışarak yapmak daha uzun sürüyor. Herkes her an mesajları göremeyebiliyor.”

    Erem altyapı sorunlarıyla da karşılaşmış: “BBC gibi 20 binden fazla kişinin çalıştığı bir kurum, bir hafta içinde 10 binden fazla kişinin bir anda uzak bağlantıyla çalışmasına hazırlıklı değildi. Bu nedenle uzaktan bağlantı sistemlerinde sorun yaşadığımız günler oldu.”

    Gazeteciler evden çalışırken hangi araçları kullanıyor?

    Kuşkusuz evden çalışan gazeteciler tamamen internet tabanlı sistemleri kullanıyor. Buna telefon ve televizyon da eklenebiliyor. Durak gibi görüntülü ve canlı yayın yapan gazeteciler tripod, mikrofon ve kamera gibi ekipmanlar da kullanıyor.

    Gazetecilerin işini kolaylaştıracak uygulamalar ise yaygın olarak kullanılıyor. Erem haber yazımı için Google Dokümanlar’ı, ekip haberleşmesi için Slack’i, toplantılar için Zoom’u, sosyal medya akışı için de SocialFlow’u kullanıyor. BBC Türkçe’de kullandıkları haber takip altyapısını evden de kullanabildiklerini aktarıyor. Sarı da Evrensel’in haber takip ve içerik sistemini evden kullanabiliyor: “Herkes, herkesin sayfasını görüyor. Ajanslara da girebiliyoruz, Mizanpaj programını da kullanabiliyoruz.”

    Durak ise diğer gazetecilerin kullandığı temel uygulamalara ek olarak görüntülü içeriklerin düzenlenmesi için iMovie, Mac YouTube Downloader, Streamyard, Restream uygulamalarını, grafik ve görsel hazırlamak için de Keynote ve Canva uygulamalarını kullanıyor.

    Evden çalışabiliyorsak ofise gitmeye gerek var mı?

    Gazetecilerin evden çalıştığı dönemde bilgiye erişim noktasında yaşadıkları bir değişiklik yok. Üç gazeteci de ofisten erişebildikleri bilgiye evden de erişebildiklerini belirterek bilgiye erişimdeki en önemli kaynağın internet olduğunun altını çiziyor.

    Evden çalışma deneyimini “Aslında uzun süre önce gerçekleşmiş bir devrimin olgunlaşması” diye tanımlayan Durak, haber kaynaklarını telefon konuşmaları, Skype bağlantıları, dijital kaynaklar, sosyal medya, web siteleri olarak tanımlıyor. “Gazeteci olup bu imkânları kullanmayan kişi sayısı artık bir elin parmaklarını geçmez herhalde,” diye ekliyor.

    Haber odasının sürekliliği ve iş takibi WhatsApp ve Slack gibi uygulamalar aracılığıyla sağlanıyor. E-postayı da sık sık kullanan gazeteciler haber merkezinde herkesin temel görevlerini çevrim içi olarak gerçekleştirebildiğini söylüyor. Tabii çalışma pratiğinin tamamen dijitalleşmesi sık sık gelen mesajlar ve aramalara da yol açmış. Durak bunu “Doğal olarak telefon, WhatsApp iletişimimizin trafiği arttı,” diye belirtirken, Sarı “WhatsApp grubumuz çok aktif. Yarım saat bakmazsam onlarca mesaj ile bir anda karşılaşabiliyorum,” diyor.

    Üç gazeteci de evde kaldıkları süre boyunca haber amacıyla sahaya inmek zorunda kalmamış. Zaten çalıştıkları yayınlar saha faaliyetini minimuma indirmiş. Gelgelelim Sarı, evden çalışmanın bir esnek çalışma biçimine çok kolay dönüşebileceğini belirtiyor ve uyarıyor: “Evet, olağanüstü dönemlerden geçiyoruz. Gazeteciler böyle durumlarda daha çok çalışır. Fakat işyerleri bu durumu kullanmamalı. Gazeteciler için bu durum esnek çalıştırma modeline dönüştürülmemeli.”

    Can Semercioğlu
    BirGün'de dış haber editörü, Mesele Dergisi'nde yazı işleri müdürü ve Diken'de kıdemli editör olarak çalıştı. Kitap çevirdi, yayına hazırladı. Ljubljana Üniversitesi'nde Karşılaştırmalı Edebiyat ve Edebiyat Teorisi bölümü doktor adayı. K24 Yayın Kurulu üyesi, Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi. Halihazırda özel sektörde halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim uzmanı olarak çalışıyor. Yemek yapmayı, koşmayı ve okumayı seviyor.