Sosyal Ağ ve Kitle

Covid-19 Postası: “Kriz anlarında doğru bilgiye ihtiyaç duyarız”

0

İnternetteki bilgilerin doğruluğunu açık kaynaklara dayandırarak analiz eden doğrulama platformu teyit.org, Covid-19 salgınıyla ilgili hazırladığı e-bültenle okurlarına gelişmeleri aktarıyor. Abone sayısı 12 bini geçen “Covid-19 Postası” 2 aydır düzenli olarak haftada üç kez okurların gelen kutusuna düşüyor.

İçerik akışı ve kapsamıyla uyumlu bir tasarıma sahip bülten; salgınsayar, teyitli güncel gelişmeler, asparagas güncesi, dezenfactan, çizgilerle Covid-19 ve aklınızda olsun isimli temel başlıklardan oluşuyor. Bülteni hazırlayan gazeteci Nilgün Yılmaz bültenin ortaya çıkışını, bülten kaynaklarını ve konuya özel bülten hazırlamak isteyen gazetecilere tavsiyelerini NewsLabTurkey için anlattı.

Covid-19 ile ilgili e-bülten hazırlama fikri nasıl ortaya çıktı?

Salgın, afet ya da kriz anları, olağan karar mekanizmalarının çalışmadığı, belirsizliğin hüküm sürdüğü, panik ve kaygıya kapılmanın kolay olduğu zamanlardır. Doğru bilgi bize en çok bilinmezlikle baş etmek, rasyonel kararlar alabilmemizi sağlamak için lazım. Bu ihtiyaç kriz zamanlarında çok daha yoğun oluyor.

Salgın Avrupa’ya ulaşınca Türkiye’de de kaygı hızla yayılmıştı. Teyit’e ihbarlar yağmaya başladı. Fakat bu defa ihbarların yanı sıra sorular da vardı. Krizin başından beri resmi ve bilimsel kaynaklara dayanarak, açık veriler kullanarak ve sahiden konusunda uzman kurum ve kişilere dayanarak hazırladığımız içerikler, belli ki kullanıcılarda bir güven oluşturmuştu. Biz de bu birikimi değerlendirmek; ortalığı tepkisel, yanlış, tutarsız, bağlantısız, bilim ve akıl dışı, insanların kaygılarından nemalanmaya çalışanların ürettiği içeriklere bırakmamak için kullanmaya kanaat getirdik. Ekip olarak oturduk, uzun uzun tartıştık. Bülten formatında anlaştık. Amacımız kullanıcılara salgın boyunca süzülmüş, nitelikli bir editoryal süzgeçten geçmiş, dozunda, doğru ve aklıselime davet eden bilginin eşlik etmesini sağlamaktı. Dünyadan pek çok iyi bülten uygulamasını inceledik, buranın ve kendi topluluğumuzun ihtiyaçlarına uyarlamaya çalıştık. Tasarımcımız, “hakkındaki dedikodulardan yılmış, mutsuz bir Covid-19” karakteri yarattı. Bültenin abone sayısı 12 bine yakın. Açılma oranı da ortalamanın epey üzerinde.

Sağlıkla ilgili önemli bir konuda çok fazla teyitsiz bilginin dolaşıyor olmasının e-bülteni hazırlamaya karar vermenizde etkisi oldu mu?

Elbette oldu. İnsanlar internet sitemizi her gün ziyaret etmeyebilir ya da sosyal medyada zaman tünelinde içeriklerimizle karşılaşmayabilir. Ama e-postalarını genelde düzenli takip eder. Belli bir güven ilişkisi de kurduktan sonra, salgın özelinde yanlış bilgiyle baş etmek için bültenin işe yarayacağını düşündük. Zaten salgından önce de “Teyitlendiniz” adlı haftalık bültenimizle abonelere haftanın doğru ve yanlışlarını yolluyorduk. Metodun işe yararlılığını gösteren veriye sahiptik. Bu bültende içeriğin akışı ve kapsamını salgının kendine has ihtiyaçlarına göre tasarladık.

Covid-19 bülteninin kaynakları neler?

İlginizi çekebilir:
Gazeteciler için web izleme araçları

Bu yeni bir virüs; insanlık hâlen birkaç aydır tanıyor. Her gün yeni bir şeyler öğreniliyor, bir hafta önce bildiklerimiz bir hafta sonra değişebiliyor. Bu nedenle kurumsal kaynakları önceliklendirdik. Dünya Sağlık Örgütü, ABD Hastalık İzleme ve Kontrol Merkezi, Avrupa Hastalık İzleme ve Kontrol Merkezi, Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipleri Birliği, Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği, Türkiye Psikiyatri Derneği başlıca kaynaklarımız oldu. Gerektiğinde birincil kaynaklara da başvurduk, tek tek bilimsel dergi ve makaleleri de taradık. Bülten özelinde ayrıca MIT Technology, Washington Post, The Guardian, Der Spiegel gibi pek çok kurumun iyi hazırlandığını düşündüğümüz bültenlerinden; Reuters, AFP, AP gibi ajanslardan ve bize gelen önerilerden de yararlanıyoruz.

E-bültene nasıl eleştiriler aldınız?

Her bir bülteni gönderdiğimizde birçok yanıt alıyoruz. Bu yanıtlar çoğunlukla bülten içinde sorduğumuz sorulara verilen yanıtlardan oluşuyor. Oldukça katılımcı bir kitleden bahsedebiliriz. Yanıt vermenin ötesine geçen, teşekkür eden, hatta şarkı kaydedip bizimle paylaşan aboneler bile oldu. Her bülten için bir iki olumsuz ya da eleştirel geri bildirim de alıyoruz. Bunları da not ediyor, bülteni iyileştirmeye çalışıyoruz.

Bülteni geliştirme yönelik çalışmalarınız var mı?

Bültene başlayalı 2 ay oldu. Şimdiden bülteni YouTube’a ve Haber Türk ekranlarına taşıma adımlarını attık. Abonelerin katkısıyla pazar günleri giden, daha sakin ve uzun bir okuma sunan “Covid-19 Pazar Postası”na da başladık. Şu sıralar bültenin formatı ve yapısını, değişen ve çeşitlenen ihtiyaçlara göre güncellemek için arayıştayız. Bunu yaparken Teyit’in yayın ilkelerini, okuyucuların talep ve eleştirileri, yanı sıra salgının kendine has gereklilikleriyle buluşturmaya çalışıyoruz.

Benzer şekilde spesifik e-bülten hazırlamak isteyen gazetecilere neler önerirsiniz?

Hedef kitleyi iyi belirlemek ilk adım. İhtiyacı anlayın, çerçeveyi bu ihtiyaca göre belirleyin. En önemli karar, bültene ne koyacağınız değil ne koymayacağınız olacak. Abonelerinizle ilişki kurun ve içeriğe katkı vermesini kolaylaştırın. İçeriği tadında bırakın. Okuyanın aynı içeriğe çok kez maruz kalmış olabileceğini hesap edin. Sadece linklere boğulan bir bülten değil, üslubunuzun sindiği bir içerik oluşturun. Tasarıma zaman ve kaynak ayırın. Ama aşırı tasarımdan da kaçının. Geri bildirimleri ve istatistikleri raporlayın. Doğrularınızı ve yanlışlarınızı veri temelli olarak belirleyin.

Seda Karatabanoğlu
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinden mezun oldu. Gazeteciliğe Cumhuriyet gazetesinde muhabir olarak başladı. Ardından çeşitli internet sitelerinde editörlük yaptı. Serbest gazetecilik yapmakta.

    Dijital haber organizasyonlarının gelir elde edebileceği 12 yol

    Önceki içerik

    Botların arasında kaybolduk

    Sonraki içerik