2021’den ne bekledik ne bulduk?

n okuyoruz| B├╝ltenden Herkese Merhaba!

Bu y─▒l─▒n son b├╝lteninde haftan─▒n oda─č─▒nda 2021’in bir ├Âzetini bulacaks─▒n─▒z. Neler bekledik, neler bulduk, nas─▒l s├╝rprizler oldu hepsini a┼ča─č─▒da okuyabilirsiniz.

“Ne Okuduk” b├Âl├╝m├╝nde ise Columbia Journalism Review’─▒n 60. y─▒l ├Âzel say─▒s─▒, Euronews’in el de─či┼čtirmesi, Polonya’n─▒n medya yasas─▒ ve daha fazlas─▒ var.

G├Âr├╝┼č, yorum ve ├Ânerilerinizi her zaman bekliyorum. 

Haftaya g├Âr├╝┼čmek ├╝zere!

ÔÇöAhmet Alphan Sabanc─▒

Wikimedia

Bu hafta ne okuduk?

CJR 60 Ya┼č─▒nda

E─čer medya ve gazetecilik alan─▒na dair g├╝ncel tart─▒┼čmalar─▒ takip ediyorsan─▒z Columbia Journalism Review ismini mutlaka duymu┼čsunuzdur. Y─▒llar i├žerisinde b├╝ltenimizde de bir├žok kez linklerini payla┼čt─▒─č─▒m─▒z CJR, bu alandaki en k├Âkl├╝ ve ├Ânemli yay─▒nlardan birisi.

1961 y─▒l─▒nda yay─▒na ba┼člayan ve geride b─▒rakt─▒─č─▒ 60 y─▒l boyunca hem ABD’de hem de d├╝nyan─▒n geri kalan─▒nda gazetecili─če dair ├Ânemli yaz─▒lara ve ├žal─▒┼čmalara yer veren CJR, 60. y─▒l i├žin ├Âzel bir say─▒ yay─▒nlad─▒. Be┼č ana ba┼čl─▒k alt─▒nda toplad─▒klar─▒ her bir makale hem gazetecili─čin g├╝ncel durumunu ele al─▒yor hem de CJR’─▒n 60 y─▒ll─▒k ar┼čivini g├╝n├╝m├╝ze ta┼č─▒yarak farkl─▒ bir perspektif edinme ┼čans─▒ veriyor.

San─▒r─▒m bu ├Âzel say─▒da beni en ├žok etkileyen noktalardan birisi kategoriler ve i├žerik se├žimlerinde ge├žmi┼čin ve ar┼čivin ├Ânemini ├žok iyi bir ┼čekilde vurgulamay─▒ ba┼čarm─▒┼č olmalar─▒. 60 y─▒ll─▒k tarihi kutlarken haf─▒zan─▒n ├Ânemini bize hat─▒rlat─▒yor olmas─▒ da bu ├Âzel say─▒y─▒ okunmaya de─čer k─▒lan ┼čeylerden birisi.

Euronews El De─či┼čtiriyor

1992 y─▒l─▒nda Avrupa’n─▒n CNN’e cevab─▒ olarak kurulan Euronews kendisinden beklendi─či kadar b├╝y├╝k bir yay─▒na d├Ân├╝┼čmemi┼č olsa da Avrupa’daki ├Ânemli yay─▒nlardan birisiydi. Ge├žti─čimiz birka├ž y─▒l i├žerisinde ise bir├žok ciddi sorunla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒ ve gelece─či konusunda ┼č├╝pheler do─čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒.

Ge├žti─čimiz hafta ortaya ├ž─▒kan haberlere g├Âre Portekiz merkezli Alpac Capita,l Euronews’in y├╝zde 88 hissesini sat─▒n alacak. Alpac Capital hedeflerinin Euronews’i ├Ânemli bir k├╝resel akt├Âre d├Ân├╝┼čt├╝rmek oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Elbette bu sat─▒n alma ile ilgili ┼čimdiden baz─▒ soru i┼čaretleri var. Bunlar─▒n ba┼č─▒nda da Alpac Capital CEO’sunun Macaristan Ba┼čbakan─▒ Viktor Orb├ín ile ├žok yak─▒n ili┼čkilere sahip olmas─▒ geliyor.

Polonya’da Medya Yasas─▒ Protestolar─▒

Polonya’da ge├žti─čimiz y─▒l i├žerisinde en ├žok tart─▒┼č─▒lan konulardan birisi medya ├╝zerindeki devlet kontrol├╝n├╝ art─▒rmay─▒ hedefleyen yasa teklifiydi. ├ľzellikle yabanc─▒ medya sahipli─či ├╝zerine tasarlanan yasa, ├╝lkedeki ba─č─▒ms─▒z medya sorununu daha da k├Ât├╝le┼čtirme potansiyeline sahip.

A─čustosta meclisten ge├žen ama yasala┼čmayan teklife dair s├╝recin bir anda h─▒zland─▒r─▒lmas─▒ ve cumhurba┼čkan─▒n─▒n ├Ân├╝ne getirilmesi ├╝lkede protestolarla kar┼č─▒land─▒. ├ľzg├╝r bas─▒n slogan─▒yla cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ binas─▒ ├Ân├╝nde toplanan protestocular yasan─▒n imzalanmas─▒na kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒. ABD ve Avrupa Komisyonu da bu beklenmeyen harekete tepki g├Âsterdi. Avrupa Komisyonu Ba┼čkan Yard─▒mc─▒s─▒ Jourova, yasan─▒n ge├žmesi durumunda AB yasalar─▒n─▒n ihlali sebebiyle yapt─▒r─▒m uygulanaca─č─▒n─▒ s├Âyledi.

Medyan─▒n Teknolojik Yetenek ─░htiyac─▒

Medyada dijital d├Ân├╝┼č├╝m dedi─čimiz zaman genellikle akl─▒m─▒za i┼čin teknoloji ve ara├ž boyutu geliyor. Ama bunlar─▒ iyi bir ┼čekilde kullanabilmek ve bir yay─▒n olarak geli┼čebilmek i├žin bu teknolojileri ├╝retecek ve geli┼čtirecek insanlara ihtiya├ž var. Bu ihtiyac─▒ do─čru bir ┼čekilde kar┼č─▒layamad─▒─č─▒n─▒z zaman elinizdeki teknolojinin de pek bir anlam─▒ kalm─▒yor.

S├Âz konusu bu alanda yetenekli insanlar─▒ bulmak ve onlar─▒n ekibinizde kalmas─▒n─▒ sa─člamak oldu─čunda daha farkl─▒ bir yakla┼č─▒m gerekiyor. ├ç├╝nk├╝ b├Âyle bir ekibi kurarken ve korumaya ├žal─▒┼č─▒rken yaln─▒zca di─čer medya kurumlar─▒yla de─čil, teknoloji ┼čirketleriyle de yar─▒┼č─▒yorsunuz. Bunun ├╝st├╝ne uzaktan ├žal─▒┼čman─▒n bu rekabeti k├╝reselle┼čtirmesi de eklenince rekabet daha da art─▒yor. 

Bu y├╝zden teknoloji konusunda kuraca─č─▒n─▒z ekibe nas─▒l bir ortam sundu─čunuzdan ne gibi imk├ónlar sa─člad─▒─č─▒n─▒za kadar bir├žok noktada daha rekabet├ži olman─▒z gerekiyor. Bu elbette ekibinizdeki herkes i├žin ge├žerli bir ├Ânerme, fakat s├Âz konusu teknoloji alan─▒nda ├žal─▒┼čanlar oldu─čunda rekabetin daha sert olmas─▒ bunun yerine can s─▒k─▒c─▒ yollar─▒n tercih edilmesine neden olabiliyor.

K─▒sa K─▒sa

ԺɴŞĆ Spotify podcastler i├žin y─▒ld─▒zla oylama ├Âzelli─či getirdi.

­čćô ─░nternet ve gazetecili─čin ├╝cretsiz kalabilmesi i├žin reklamlar ┼čart ama g├Âzetim de─čil.

­čç│­čç┤ Norve├ž merkezli Schibsted eyl├╝l ay─▒nda 1 milyon dijital aboneyi a┼čt─▒. Ba┼čar─▒n─▒n arkas─▒nda ise veri kullan─▒mlar─▒ yat─▒yor.

­čçÁ­čç╣ Portekiz merkezli Mensagem hiperyerel yay─▒nc─▒l─▒k i├žin yeni bir modelin ├Ânc├╝s├╝ olabilir.

­čôČ Simon Owens, Meta’n─▒n (eski ad─▒yla Facebook) Bulletin e-b├╝lten platformunun ba┼čar─▒l─▒ olabilece─čini d├╝┼č├╝n├╝yor. Ben o kadar iyimser de─čilim.

­čôë Axel Springer gelirlerinin d├╝┼čmesine ra─čmen i┼člerin iyi gitti─čini s├Âyl├╝yor.

­čĺÁ 2014 y─▒l─▒ndan bu yana ├žalkant─▒l─▒ bir s├╝re├ž ge├žiren Forbes, yak─▒n zamanda tekrar el de─či┼čtirebilir.

Ibrahim Boran/Unsplash

Haftan─▒n oda─č─▒: 2021’den ne bekledik ne bulduk?

2021’e girerken haz─▒rlad─▒─č─▒m b├╝ltende bu y─▒ldan beklentilerimin a─č─▒rl─▒kla pandeminin getirdi─či ┼čok etkisiyle daha k├Âkl├╝ sorunlara y├Ânelmek ve onlar ├╝zerine ├ž├Âz├╝m ├╝retmek olabilece─čini yazm─▒┼čt─▒m. Elbette burada en ├Ânemli fakt├Ârlerden birisi COVID etkisinin azalmas─▒ ile gelece─či d├╝┼č├╝n├╝len rahatlamayd─▒. Fakat bunu pek g├Âremedi─čimiz gibi ├Ân├╝m├╝zdeki y─▒la da Omicron ile ba┼čl─▒yor olmam─▒z bu konudaki umutlar─▒ d├╝┼č├╝rd├╝.

Gazetecili─čin k├Âkl├╝ kurumlar─▒ i├žin 2021 hem iyi hem de k├Ât├╝ ge├žti demek m├╝mk├╝n. ABD’de Trump’─▒n g├Ârev s├╝resinin bitmesi okur say─▒lar─▒nda d├╝┼č├╝┼če neden olsa da New York Times’dan Washington Post’a kadar bir├žok kurum, ├Âzellikle dijitalde, b├╝y├╝meye devam etti. Avrupa’da ise Guardian yeni rekorlara imza atarken, Axel Springer’─▒n Politico’yu sat─▒n almas─▒ en ├Ânemli man┼četler aras─▒ndayd─▒. ├ľzellikle abonelik alan─▒ndaki geli┼čmeler i┼č modelleri tart─▒┼čmalar─▒nda en ├Ânemli konu oldu.

Dijital medya i├žin SPAC bu y─▒l─▒n en moda terimlerinden birisi oldu. Ancak BuzzFeed sonras─▒nda bu yolu kullanmas─▒ beklenen bir├žok kurum geri ad─▒m atmaya ba┼člad─▒. Bu da dijitaldeki b├╝y├╝k isimlerin gelecekleri konusunda bir belirsizlik havas─▒ yarat─▒yor.

Yine ge├žti─čimiz y─▒l─▒n b├╝ltenine d├Ânecek olursak orada birbiriyle ili┼čkili iki g├Âzlemde bulunmu┼čtum. ─░lki yeni bir ┼čeyin eksikli─či, ikincisi de sentetik medya alan─▒n─▒n gelece─čine dair belirsizlik. Bunlarla ilgili ├Ânemli bir ad─▒m g├Ârece─čimiz konusunda bir├žok kesimin ┼č├╝phesi vard─▒ fakat yeni bir alana olan ihtiya├ž a─č─▒r bast─▒ ve metaverse kavram─▒ hayat─▒m─▒za girdi. Her ne kadar ┼ču anda sadece moda bir terim olsa da g├╝ndemi me┼čgul etme konusunda olduk├ža ba┼čar─▒l─▒yd─▒. ├ľyle ki, b├╝ltenin metaverse ├╝zerine olan say─▒s─▒ sitemiz ├╝zerinden a├ž─▒k ara en ├žok okunan say─▒s─▒ oldu.

Bir di─čer ak─▒m da web3 ve NFT’ler oldu. ┼×u anda Silikon Vadisi bu alana metaverse ve sanal ger├žeklikten daha fazla y├╝kleniyor. Ama y─▒l boyunca teknolojinin kendisi ve uygulama potansiyelleri yerine sorunlar─▒n─▒, belirsizliklerini ve Twitter kavgalar─▒n─▒ konu┼čtuk.

Bu iki alan─▒n g├╝ndemde bolca yer almas─▒nda platformlar─▒n 2021’i s─▒k─▒nt─▒l─▒ ge├žirmesinin de pay─▒ var. ├ľzellikle Facebook art arda skandallarla g├╝ndem olunca ve sorunlar─▒n─▒n kontrolden ├ž─▒kmaya ba┼člad─▒─č─▒ anla┼č─▒l─▒nca kendisini ba┼čka bir alana y├Ânlendirmek zorunda hissetti. Metaverse de bu noktada iyi bir ara├ž oldu.

B├╝ltenler ve podcastler ise bu y─▒l i├žerisinde art─▒k dijital medyan─▒n kal─▒c─▒ alanlar─▒ olaca─č─▒n─▒ kan─▒tlad─▒ diyebiliriz. Twitter’─▒n Revue platformunu almas─▒, Atlantic’in ├Âzel b├╝lten platformu kurmas─▒, NYT’nin baz─▒ b├╝ltenlerini ├Âdeme duvar─▒ arkas─▒na ├žekmesi bu konudaki ├Ânemli geli┼čmeler aras─▒ndayd─▒. Podcast alan─▒nda ise Apple’─▒n uygulamas─▒na ├╝cretli aboneli─či getirmesi, bir├žok farkl─▒ sat─▒n alma haberi ve alana yap─▒lan yat─▒r─▒mlar s─▒k├ža konu┼čulan konulard─▒. Clubhouse ile bu alanda farkl─▒ bir format g├Ârece─čimiz beklentisi ile 2021’e girenler olsa da ┼ču anda Twitter Spaces d─▒┼č─▒nda bu formatta ciddi bir akt├Âr kalmad─▒ diyebiliriz.

B├╝t├╝n bu geli┼čmelere bak─▒nca 2021’i en iyi ┼čekilde bitirenlerin ni┼č veya odakl─▒ yay─▒nc─▒lar oldu─čunu s├Âyleyebiliriz. Ger├žekten b├╝y├╝k akt├Ârler yerlerini korudu ama geri kalanlar i├žin 2021 ├žok da iyi ge├žmedi. Daha k├╝├ž├╝k yay─▒nlar ve ni┼č alan─▒ olanlar ise bu y─▒l─▒ genel olarak iyi bir noktada bitiriyor. 

S├Âz konusu gazetecili─čin h├óli oldu─čunda ise pek i├ž a├ž─▒c─▒ bir y─▒l ge├žirdi─čimizi s├Âylemek m├╝mk├╝n de─čil. D├╝nyan─▒n farkl─▒ yerlerinde gazetecilere kar┼č─▒ sald─▒r─▒lar artmaya devam ediyor ve mesleklerini g├╝venli bir ┼čekilde yapmalar─▒n─▒ sa─člayacak mekanizmalar y─▒k─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒yor. Y─▒l─▒n en b├╝y├╝k haberleri gazetecileri hedef alan casus yaz─▒l─▒m Pegasus ve gazetecili─čin demokrasi i├žin ├Ânemini vurgulamak i├žin verilen Nobel Bar─▒┼č ├ľd├╝l├╝ oldu. Bu iki ├Ârnek bile asl─▒nda durumun vehametini ├Âzetlemek i├žin yeterli.

G├Âz├╝mden ka├žan veya yer ay─▒ramad─▒─č─▒m ba┼čl─▒klar olsa da 2021’e d├Ân├╝p bakt─▒─č─▒m─▒zda en ak─▒lda kalan ba┼čl─▒klar─▒ b├Âyle ├Âzetleyebiliriz. Kesinlikle bekledi─čimiz gibi olmad─▒ ama ├Âng├Ârmenin pek de m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ bir y─▒ld─▒. B├╝t├╝n bunlar─▒ ve di─čer geli┼čmeleri g├Âz ├Ân├╝nde bulundurdu─čumuzda 2022 i├žin neler bekleyebilece─čimizi de ├Ân├╝m├╝zdeki hafta konu┼čuruz.

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
─░lginizi ├žekebilir