futbol-yorumcusu-commentator

Mikrofonda tarih yazanlar

Milyarlar─▒ pe┼činden s├╝r├╝kleyen oyunun ayr─▒lmaz bir par├žas─▒ onlar. A─č─▒zlar─▒ndan ├ž─▒kan bir kelime g├╝nlerce tart─▒┼č─▒l─▒yor; internet, an─▒nda onlar─▒n s├Âzc├╝kleriyle ├žalkalanmaya ba┼čl─▒yor. Kameralar─▒n ├Ân├╝nde yer almasalar da mikrofonlar─▒ndan d├Âk├╝lenler dilden dile yay─▒l─▒yor.

Spikerlerden bahsediyoruz.

─░├žlerinde ├Âyle ├Ârnekler var ki, mesle─čin emekleme g├╝nlerinde yapt─▒klar─▒ bug├╝n bile an─▒l─▒yor. Bu k├╝ltle┼čmi┼č fig├╝rlerin baz─▒ c├╝mleleri, h├ólen pop├╝ler k├╝lt├╝r├╝n k├Â┼čeba┼člar─▒nda dimdik kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor. 

ÔÇťTop HayretinÔÇÖin kontrol├╝nde, golÔÇŁ, ÔÇťHer yerinden ├Âp├╝yorum R├╝┼čt├╝ÔÇŁ, ÔÇťYapma VolkanÔÇŁlarla tan─▒┼čmad─▒─č─▒m─▒z y─▒llarda, Halit K─▒van├ž, anlat─▒m─▒yla bu topraklar─▒ sarm─▒┼čt─▒. Altan ErbulakÔÇÖ─▒n harika bir parodisinde de inceden dokundu─ču b├╝y├╝k usta, kimi zaman ma├žtan ba┼čka yollara sap─▒p verdi─či bilgilerle de tan─▒nm─▒┼čt─▒. Bilgiye ula┼čman─▒n develere hendek atlatmaktan zor oldu─ču g├╝nlerde, asl─▒nda bu sapaklar birer hazine niteli─čindeydi.

Avrupa futbolunda da iki spiker var ki h├ól├ó b├╝y├╝k bir co┼čkuyla anlat─▒l─▒yorlar. Mikrofon ba┼č─▒nda a─č─▒zlar─▒ndan d├Âk├╝lenler, pop├╝ler k├╝lt├╝r├╝n birer incisi olarak ya┼č─▒yor. 1917-1966 aras─▒nda ya┼čayan Alman spikerli─činin ┼čahikas─▒ Herbert Zimmermann, anlatt─▒─č─▒ 1954 D├╝nya Kupas─▒ finaliyle ├Âl├╝ms├╝zle┼čmi┼čti.

─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n korkun├ž y─▒k─▒m─▒n─▒ ├╝zerinden atmaya ├žal─▒┼čan ├╝lkenin belki de tekrar aya─ča kalkt─▒─č─▒ g├╝n├╝ milyonlarca vatanda┼č─▒na radyodan aktaran ┼čansl─▒ insand─▒ Zimmermann. ┼×ansl─▒yd─▒, zira di─čer spikerler aras─▒ndan ihale ona kalm─▒┼čt─▒. ┼×ansl─▒yd─▒ zira BernÔÇÖde bir mucize ya┼čanm─▒┼čt─▒ 4 Temmuz 1954ÔÇÖte.

Grup ma├ž─▒nda Almanlar─▒ 8-3ÔÇÖle par├žalayan Macarlar f─▒rt─▒na gibi ba┼člam─▒┼čt─▒. Puskas ve Czibor ile ├Âne ge├žen 1950ÔÇÖlerin yenilmez armadas─▒n─▒n h─▒z─▒ kar┼č─▒s─▒nda, ÔÇťKorkulan olduÔÇŁ diyen spiker, h─▒z─▒n─▒ alamay─▒p kalecileri Toni TurekÔÇÖin cehennemden ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ bile ima etmi┼čti. Morlock fileleri buldu─čunda Tanr─▒ÔÇÖya ┼č├╝kreden ZimmermannÔÇÖ─▒n sesi RahnÔÇÖ─▒n beraberlik gol├╝nde tir tir titriyordu. Ama ├žabuk toparlam─▒┼č, gruptaki kar┼č─▒la┼čmaya g├Ânderme yaparak ÔÇťBu ma├ž 8-3ÔÇÖe benzemeyecek, Almanya B Tak─▒m─▒ ile oynam─▒yorÔÇŁ diye hayk─▒rm─▒┼čt─▒.

Hidegkuti dire─či d├Âvd├╝─č├╝nde, defalarca ÔÇťDirekÔÇŁ diyerek kendisini kaybedece─činin ilk sinyallerini veriyordu efsane spiker. Arkada┼č─▒ Halit K─▒van├ž gibi, o da her heyecanl─▒ anda oldu─ču gibi ┼čampiyonalar─▒n ka├ž y─▒lda bir yap─▒ld─▒─č─▒ndan ya─čan ya─čmurun tasvirine kadar bir├žok de─či┼čik noktaya temas ediyordu. Dakikalar 84ÔÇÖ├╝ g├Âsterdi─činde, Almanya i├žin zaman donmu┼čtu. O anlat─▒m bug├╝n bile dinledi─činizde t├╝ylerinizi ├╝rpertmeye devam ediyor:

ÔÇťBernÔÇÖdeki Wankdorf StadyumuÔÇÖnda daha alt─▒ dakika var. Ya─čmur durmuyorsa da kimse k─▒l─▒n─▒ bile k─▒p─▒rdatm─▒yor. Zor ama izleyiciler istifini bozmuyor. Nas─▒l yaps─▒nlar… D├╝nya Kupas─▒ d├Ârt y─▒lda bir oynan─▒yor ve b├Âyle bir finali bir daha ne zaman g├Ârecekler. Almanya ┼čimdi sol kanatta Sch├Ąfer ile geliyor. Sch├Ąfer MorlockÔÇÖa uzat─▒yor. Macaristan araya giriyor. Bozsik, yine Bozsik… MacaristanÔÇÖ─▒n sa─č kanat oyuncusu yine topla geliyor. Top onda… Bu sefer Sch├ĄferÔÇÖe kaybetti. Sch├Ąfer i├žeri ortal─▒yor. Kafayla uzakla┼čt─▒r─▒l─▒yor. Bu mesafeden Rahn vurmal─▒. Rahn vuruyor. Goooooooool! Goooooool! Goooooool!ÔÇŁ

Kendinden ge├žmi┼čti Alman spiker; skoru bile kar─▒┼čt─▒rm─▒┼čt─▒. Bir ara Macarlar─▒ galip ilan etmi┼č, sonradan ├Âz├╝r dilemi┼čti. 87. dakikada PuskasÔÇÖ─▒n att─▒─č─▒ golde ÔÇťOfsayt!ÔÇŁ diye ba─č─▒rm─▒┼č, kabininden att─▒─č─▒ ├ž─▒─čl─▒klarla hakemleri ikna etmeye ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒. Son d├╝d├╝kle birlikte defalarca ÔÇťBittiÔÇŁ diye ba─č─▒rm─▒┼čt─▒. Aradan yar─▒m as─▒r ge├žtikten sonra o ma├žta doping yap─▒ld─▒─č─▒na dair ├ž─▒kan haberler AlmanyaÔÇÖda pek ses getirmeyecekti. O final bir mucizeydi; mucize olarak kalmal─▒yd─▒!

ZimmermannÔÇÖ─▒n anlat─▒m─▒n─▒n tamam─▒

Bir Alman adeta bir Brezilyal─▒ gibi anlatm─▒┼čt─▒ finali. Milyonlarca Alman, ZimmermannÔÇÖ─▒n heyecan─▒, ma├ž i├žinde ├žo─ču zaman kendisini kaybetmesiyle, hop oturup hop kalkm─▒┼čt─▒ salonlar─▒nda. Kar┼č─▒la┼čman─▒n banttan tekrar anlat─▒lmas─▒ s─▒ras─▒nda, hafiften r├Âtu┼člar da yapm─▒┼čt─▒ Zimmermann. Nas─▒l yani, ma├ž─▒n banttan tekrar─▒ m─▒ olur demeyin, herh├ólde d├╝nya ┼čampiyonlu─ču yaln─▒zca bir kere naklen verilemezdi de─čil mi… TurekÔÇÖi cehennemin dibinden, g├Âklere ├ž─▒karmas─▒ da unutulmazd─▒. Hatta kaleci i├žin kulland─▒─č─▒ ÔÇťFutbol Tanr─▒s─▒ÔÇŁ ibaresi y├╝z├╝nden AdenauerÔÇÖin b├╝y├╝k destek├žilerinden bankac─▒ Robert PferdmengesÔÇÖin zoruyla ├Âz├╝r dilemek zorunda bile kalacakt─▒. Meslekten el ├žektirilmesi tart─▒┼č─▒lm─▒┼čsa da BernÔÇÖin sesi, en iyi bildi─či i┼či yapmaya devam etmi┼čti.

Kupan─▒n Kaptan Fritz WalterÔÇÖin ellerinde y├╝kseldi─či an, Almanya tarihinin kilometre ta┼člar─▒ndan… Alman tarih├ži Joachim FestÔÇÖe g├Âre Federal Alman CumhuriyetiÔÇÖnin ├╝├ž kurucusu var: Politik olarak Konrad Adenauer, ekonomik olarak Ludwig Erhard ve mental olarak Walter. ─░┼čte o ma├ž─▒n spikeri de h├óliyle k├╝ltle┼čti. O orijinal anlat─▒m─▒n telif haklar─▒ bug├╝n d├Ârt ye─čenine ait. Tesad├╝f bu ya, onlardan biri de Birlik 90/Ye┼čiller PartisiÔÇÖnin ├Ânemli y├╝zlerinden eski milletvekili Hans-Christian Str├ÂbeleÔÇŽ

ZimmermannÔÇÖ─▒n anlat─▒m─▒n─▒n geni┼č ├Âzeti

En son radyodan canl─▒ anlat─▒m─▒ 1966 D├╝nya Kupas─▒ finaliydi. Ancak o g├╝n ─░ngiltere Federal AlmanyaÔÇÖy─▒ devirecek, h├óliyle ├Âl├╝ms├╝zle┼čen Zimmermann de─čil de, ma├ž─▒ AdaÔÇÖya aktaran ─░ngiliz meslekta┼č─▒ olacakt─▒. 1920-2002 aras─▒nda ya┼čayan Kenneth Wolstenholme, ManchesterÔÇÖda ba┼člam─▒┼čt─▒ gazetecili─če.

─░ngilizlere kar┼č─▒ sava┼čan Zimmermann gibi o da Almanlarla ├žarp─▒┼čm─▒┼čt─▒ ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda. BBCÔÇÖnin radyosundan televizyona transfer olmu┼čtu 1948ÔÇÖde. 1949-1971 aras─▒ oynanan her Federasyon Kupas─▒ finalini anlatan oydu. Be┼č D├╝nya Kupas─▒ÔÇÖn─▒ ─░ngilizler onun sesinden dinlemi┼čti. Art─▒k yar─▒m as─▒rl─▒k ├ž─▒nar olan Match of the DayÔÇÖin ilk yorumcusu, AjaxÔÇÖ─▒n PanathinaikosÔÇÖu devirdi─či 1971 ┼×ampiyon Kul├╝pler Kupas─▒ finaliyle veda etmi┼čti BBC ekranlar─▒na.

├ťn├╝n├╝ bor├žlu oldu─ču finali anlat─▒rken a─čz─▒ndan d├Âk├╝lenler an─▒nda tarihe ge├žmi┼čti. Geoff HurstÔÇÖ├╝n Hans TilkowskiÔÇÖyi ge├žen, futbol tarihinin en ├žok tart─▒┼č─▒lan ┼čutuna gol diyen yan hakem Tevfik BakhramovÔÇÖun sadece Rus├ža ve T├╝rk├že bildi─čini s├Âylemi┼č, karar─▒n ─░ngiltere lehine verilmesinden sonra kendisine gelememi┼čti. Uzatmalar─▒n son anlar─▒nda ┼čampiyonlu─ču per├žinleyen an─▒ mikrofonlardan aktar─▒rken a─čz─▒ndan d├Âk├╝len inci ise t├╝m AdaÔÇÖya yay─▒lm─▒┼čt─▒. O c├╝mle televizyonda program ad─▒ olmu┼čtu; alb├╝mlerde ┼čark─▒ s├Âz├╝: ÔÇťThey think itÔÇÖs all over!ÔÇŁ

Hakem Gottfried DienstÔÇÖin ma├ž─▒ bitirdi─čini zannedip sahaya dolu┼čanlara istinaden s├Âyledi─či ÔÇťSome people are on the pitch. They think itÔÇÖs all overÔÇŁ (Baz─▒lar─▒ sahaya girdi. Her ┼čeyin bitti─čini d├╝┼č├╝n├╝yorlar) c├╝mlesi tam kulaklarda ├ž─▒nl─▒yordu ki HurstÔÇÖ├╝n b├╝t├╝n g├╝c├╝yle vurdu─ču top doksana gidince, ÔÇťIt’s now!ÔÇŁ (┼×imdi bitti) demesi onu pop├╝ler k├╝lt├╝r├╝n ikonlar─▒n─▒n aras─▒nda oturttu. New OrderÔÇÖdan The DentistÔÇÖe hep kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan bu efsanevi anlat─▒m─▒n i├žinden k─▒sac─▒k bir an The BeatlesÔÇÖ─▒n ÔÇťGlass OnionÔÇŁ ┼čark─▒s─▒n─▒n 1996 tarihli mixÔÇÖinde de kullan─▒lm─▒┼čt─▒.

Gelin 55 y─▒l ├Ânceye d├Ânelim, bir futbol spikerinin ├Âl├╝ms├╝zle┼čti─či o sekans─▒ dinleyelim:

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
─░lginizi ├žekebilir